مقدمه:
بیان مسأله
در عصر کنونی، بخش وقف و امور خیریه به عنوان یکی از ارکان تکمیلکننده اقتصاد اجتماعی و تأمینکننده نیازهای عمومی در جوامع پیشرفته مطرح است. با این حال، کارآمدی و پایداری این نهادها به طور مستقیم با ساختار حکمرانی، نقشآفرینی بازیگران مختلف و شفافیت نظارتی در هر کشور گره خورده است.مسأله اصلی در این نوشتار آن است که با وجود تنوع کنشگران در حوزه خیریه (از سیاستگذاران دولتی تا ارائهدهندگان خدمات)، اغلب کشورها با چالشهایی نظیر نبود هماهنگی نهادی، ضعف در نظارت مالی، ابهام در معافیتهای مالیاتی و عدم شفافیت در جمعآوری کمکها مواجه هستند.
در این میان، مدل کشور سوئیس به دلیل اتکا بر خودتنظیمی، ساختار فدرال و وجود نهادهای نظارتی تخصصی، الگویی منحصربهفرد محسوب میشود که نیازمند واکاوی دقیق برای الگوبرداری یا شناسایی نقاط قوت و ضعف آن است.
ضرورت و اهمیت بحث
شناخت نظامهای موفق در حوزه خیریه، از آن رو ضروری است که میتواند به بهبود سیاستگذاری داخلی، افزایش اعتماد عمومی به این نهادها و بهینهسازی مصرف منابع کمک کند.بررسی ساختار وقف و امور خیریه در سوئیس از چند جهت حائز اهمیت است:
اولاً، این کشور با وجود عدم ارائه مشوقهای دولتی گسترده، توانسته است سطح بالایی از مشارکت مردمی و سرمایهگذاری خیرخواهانه را حفظ کند.
ثانیاً، نظام حقوقی و نظارتی سوئیس، تعادلی میان آزادی عمل نهادهای خیریه و الزامات نظارتی (مانند ثبت در دفتر تجارت و نظارت اداره بنیادها) برقرار ساخته است.
ثالثاً، تجربه نهادهایی مانند بنیاد بنیاد «زی وو» در اعطای گواهی شفافیت و انجمنهای تخصصی همچون «انجمن بنیادهای گرنت میکینگ» نشان میدهد که خودتنظیمی و تسهیلگری میتواند جایگزین مناسبی برای تصدیگری گسترده دولت باشد.
از این رو، کاوش در این ساختار نه تنها برای پژوهشگران حوزه عمومی، بلکه برای سیاستگذاران و مدیران نهادهای خیریه در سایر کشورها کاربردی و راهگشا خواهد بود.
هدف از نگارش مقاله
هدف اصلی این نوشتار، ارائه تصویری جامع و نظاممند از نگاشت نهادی حوزه وقف و امور خیریه در کشور سوئیس است. در این راستا، مقاله سعی دارد با رویکردی تحلیلی، به اهداف سهگانه زیر دست یابد:الف) شناسایی و طبقهبندی کنشگران: شامل دستهبندی بازیگران به چهار گروه سیاستگذار (دولت، وزارت امور داخلی، دادگستری و دارایی)، تنظیمگر (دفتر ثبت تجارت، اداره نظارت بر بنیادها و بنیاد زی وو)، تسهیلگر (مرکز ژنو و انجمنهای تخصصی) و ارائهدهندگان خدمات (نمونههایی نظیر خانه قلب زوریخ و بنیاد بینالمللی پروژه امید).
ب) تحلیل کارکردها و تعاملات: با ترسیم روابط نهادی و بررسی اختیارات هر یک از این ارکان، بهویژه در حوزه نظارت مالی، حسابرسی و اعطای معافیتهای مالیاتی.
ج) ارائه درسآموزهها: در نهایت، با جمعبندی یافتهها، نقاط قوت نظام سوئیس (همچون انعطافپذیری، شفافیت نسبی و نقش پررنگ خودتنظیمی) و نیز چالشهای آن (مانند عدم الزام قانونی برای انتشار صورتهای مالی و هزینههای نظارتی) تبیین میگردد تا بستری برای قیاس و بهرهبرداری در نظامهای مشابه فراهم آید.
در این نوشتار، پس از معرفی انواع کنشگران فعال در حوزه وقف و امور خیریه، به شناسایی و تحلیل بازیگران مختلف با توجه به نقشی که در کشور سوییس ایفا میکنند، پرداخته شده است. سپس نگاشت نهادی تمامی این بازیگران به همراه نوع ارتباطات آنها ترسیم شده است و پس از آن، هریک از این بازیگران و مجموعه فعالیتها، اهداف، مأموریت، چشمانداز، ساختار و... آنها مورد تحلیل قرار میگیرد.
انواع کنشگران فعال در حوزه وقف و امور خیریه
کنشگر، عبارت است از فرد، گروه و یا سازمانی که میتواند بر ورودیها (منابع) و یا بروندادهای یک سیستم تأثیر بگذارد و یا از خروجیها و بروندادهای آن (خدمات، محصولات، پیامدها و...) تأثیر پذیرد. در این گزارش کنشگران به چهار دسته اصلی تقسیم میشوند:۱- سیاستگذار
یک سیاستگذار نهادی است که برنامههایی که باید توسط دولت، کسبوکارها و غیره دنبال شود را تعیین میکند.سیاستگذاری به صورت فرآیندی تعریف شده است که به واسطه آن دولت به منظور ارائه پیامد (تغییرات مطلوب در دنیای واقعی)، چشمانداز سیاسی خود را به برنامه و عمل تبدیل میکند. لذا سیاستگذاری، کارکرد اصلی هر دولت است.
به طور کل، سیاست میتواند شکلهای مختلفی به خود بگیرد مانند سیاستهای غیرمداخلهای، تنظیم، تشویق تغییرات داوطلبانه (مانند کمکهای مالی و ارائه خدمات عمومی.
در ادامه نهادهای سیاستگذار در حوزه وقف و امور خیریه کشور سوئیس به طور مختصر توضیح داده میشود.
١. دولت
دولت سوییس نقش سیاستگذاری در حوزه وقف و امور خیریه را برعهده دارد. البته دولت سوییس هیچ مشوق صریح و روشنی برای اکثر سازمانهای غیرانتفاعی ارائه نمیکند، هرچند برخی از مشوقهای مالیاتی به سازمانها و بنیادهای بینالمللی ارائه میکند. در همین راستا دولت سوییس از ارائه پشتیبانیهای گسترده یا نظارتی برای سازمانهای غیرانتفاعی در سطح فدرال، ایالتی و سطح شهری اجتناب میکند.
روشهای اصلی حمایت دولت سوییس از سازمانهای غیرانتفاعی، سیاستهای مالیاتی انگیزاننده و حمایت مادی است، زمانی که سازمانهای غیرانتفاعی خدمات عمومی مانند مراقبت از افراد سالمند و پناهندگی ارائه میکنند.
در کشور سوییس هیچ الزام قانونی برای انجمنها و بنیادها، جهت تأسیس براساس یک استاندارد خاص وجود ندارد. همچنین هیچ الزام قانونی جهت انتشار صورتهای مالی توسط بنیادها برای عموم مردم وجود ندارد. به غیر از معافیت مالیاتی و حسابرسیهای مالی برای بنیادها و انجمنهای بزرگ، تنها مقررات بسیار کمی برای سازمانهای خیریه در سوییس وجود دارد. در کشور سوئیس نظارت مستقل و خودتنظیمی نقش عمدهای در این زمینه بازی میکند.
۲. وزارت دادگستری و پلیس
وزارت دادگستری سوییس یک نهاد دولتی است که مسئولیت سیاستگذاری و نظارت بر سازمانهای خیریه را بر عهده دارد و دارای طیف گستردهای از مسئولیتها است. این وزارتخانه، به مسائل سیاسی-اجتماعی مانند همزیستی اتباع خارجی و سوییسی، موضوعات پناهندگی، امنیت داخلی و مبارزه با جرائم میپردازد. اداره فدرال دادگستری، نیز یکی از ادارههای وزارت دادگستری و پلیس است که مسئولیت نظارت بر دفتر ثبت تجارت را بر عهده دارد.
٣. وزارت امور داخلی
وزارت امور داخلی سوییس، بخشی از دولت فدرال سوییس است که مسئولیت سیاستگذاری و نظارت بر بنیادهای خیرخواهانه را دارد. وزارت امور داخلی به مسائلی همچون حقوق بازنشستگی، سلامت، تصادف و بیمه اعتباری، ایمنی محصولات درمانی، آموزش و پژوهش، فرهنگ، برابری جنسیتی و برابری افراد معلول و... میپردازد.
در کشور سوئیس ابتدا بنیادها موظف هستند که در دفتر ثبت تجارت به ثبت برسند و سپس کنفدراسیون سوییس از طریق اداره نظارت بر بنیادها که زیرمجموعه وزارت امور داخلی است بر بنیادهای ثبتشده در سوییس که هدف ملی (و یا گاهی اوقات بینالمللی) دارند، نظارت میکند تا اطمینان یابد که بنیادها، داراییهای خود را برای اهداف تعیین شده، استفاده میکنند. البته بنیادها با فعالیت محلی، در سطح ایالتی نیز مورد نظارت قرار میگیرند.
۴. وزارت امور مالی
وزارت امور مالی فدرال یکی از هفت وزارتخانه دولت فدرال سوییس است که مسئولیت سیاستگذاری و نظارت مالی بر سازمانهای خیریه و همچنین مسئولیت برنامهها و پیادهسازی تصمیمهای دولت در زمینههای امور مالی و پرسنل را بر عهده دارد. اساسا وزارت امور مالی سه کارکرد اصلی تدوین سیاستهای مالی، ارائه خدمات و پیادهسازی مجموعهای از مالیات و عوارض و نظارت بر آن را انجام میدهد.
۲- تنظیمگر
تنظیم مجموعه گوناگونی از ابزارهاست که به واسطه آن دولت نیازمندیهای شرکتها و مردم را تنظیم میکند. کارکردهای تنظیمگر بنا به دلایل گوناگونی به وجود آمدهاند ازجمله:* تعیین حقوق و مسئولیتهای هریک از موجودیتهای جامعه به منظور تحقق اهداف توسعه پایدار
* تنظیم استانداردهای صنعتی
* جمعآوری مالیاتها و دیگر درآمدها و...
به منظور درک بهتر کارکردهای تنظیمگر، بررسی انواع روشهای تنظیمی مفید خواهد بود. به صورت کلی انواع تنظیمات عبارت اند از:
• فرمان و کنترل
تنظیم دستور و کنترل نوعا وضع/ تحمیل استانداردهای حمایتشده توسط مصوبات قانونی است، هرگاه استانداردها سازگار نباشند. بنابراین، قانون به عنوان منع یا اجبار فعالیتهای معینی به کار میرود. استانداردها میتواند از طریق قانونگذاری یا تنظیمکنندگانی که به واسطه فرآیند تنظیم برای تعریف قانون مشروعیت دارند، تنظیم شود.
• خودتنظیمی
این رویکرد میتواند به عنوان نوعی از نسخه "خودانجامی" رویکرد دستور و کنترل تلقی شود. در این مورد، اغلب انجمنهای تجاری یا کسبوکار تشکیلشده که قوانین عملکرد را ایجاد، کنترل و اجرا میکنند. به عنوان یک قانون، خودتنظیمی اغلب به عنوان یک روش کسبوکار دیده میشود که اقدام انحصاری به منظور جلوگیری از مداخله دولت انجام میدهد.
مزایای این رویکرد شامل سطح بالای تعهد کسبوکارها و ماهیت جامع قوانین تنظیمشده است. به علاوه، این رویکرد منعطفتر از رویکرد دستور و کنترل بوده چراکه به قانونگذاری نیازی ندارد. از سویی دیگر، خودتنظیمی میتواند به صورت یک رویکرد غیردموکراتیک، محدود به بررسی دقیق بیرونی و در معرض سوءاستفاده توسط کسانی که با اهداف مختلف قوانین را تنظیم میکنند، دیده شود.
در کمترین سطح، خودتنظیمی همواره در معرض چالشهای منتج شده از علاقههای بیرونی کسانی که فکر میکنند استانداردها و قوانین به سمت کاهش تأثیر فعالیتهای غیرمطلوب تنظیم نشده است، قرار دارد.
• تنظیم مبتنی بر تشویق
یک تشویق، سیاست، قانون، مکانیسم قیمت، یا رویهای است که به دنبال تعدیل رفتار افراد یا شرکتها به واسطه تغییر در هزینهها یا سودهای حاشیهای مرتبط با تصمیم یا فعالیت خاص است.
از یک سو، میتوان گفت که تمامی تنظیمات بر مبنای تشویق است چراکه تنظیم از طریق مفهوم پایه جریمه برای رفتارهای "بد" و پاداش برای رفتارهای "خوب" عمل میکند.
تنظیم مبتنی بر تشویق سعی دارد به منظور کاهش هزینهها و بهبود خدمات، برنامه سودمند با سودهای زیاد را پاداش دهد. هدف عمده این است که تنظیمشده فعالیتهای غیرمطلوب خود را از طریق تحمیل/ وضع مالیات و کمکهای مالی محدود یا متوقف کند.
برای به کارگیری این رویکرد، گامهای اصلی شامل انتخاب واحدهای اندازهگیری، تعیین خط مبنا، انتخاب اهداف برای بهبود و یا نگهداری و سپس اجرای تشویقها و جریمهها است.
یکی از انواع تنظیمات مبتنی بر تشویق، تنظیم مبتنی بر عملکرد (PBR) است که تشویقها ملزم به بهبود در عملکرد مطلوب، کاهش قیمت و بهبود در کیفیت خدمات است. به علاوه، PBR بیشتر به استانداردهای عملکرد خارجی متکی است و کمتر به فعالیتهای خاص شرکت حساس است. مزایای PBR این است که به بهبود در بهرهبرداری شرکتها، کاهش هزینههای نگهداری و عملیات و بهبود در پایایی سیستم کمک میکند.
طرح تنبیه و تشویق به صورت مکانیکی عمل میکند. بنابراین کاهش در حوزه صلاحدید تنظیمی، در مقابل امکان تسخیر در فرآیند تنظیم را کاهش میدهد. به علاوه این رویکرد، انعطافپذیری در تصمیمگیری شرکت، که آیا از قانون تبعیت کند یا جریمه بپردازد، را فراهم میکند. اگرچه به عنوان یکی از معایب این روش، میتوان به ایجاد قوانین بسیار پیچیده و غیرمنعطف که واقعیتهای بازار در آن لحاظ نشده است، اشاره کرد.
از مفروضات اصلی این رویکرد، عقلانیت اقتصادی است که لزوما در همه موارد یافت نمیشود. همچنین، گاهی اوقات پیشبینی تأثیر این نوع رویکرد مشکل است. به عنوان مثال، رفتار "بد"، مانند آلودگی، میتواند پاداش بگیرد اگر که قوانین به طور صحیح تنظیم نشده باشند.
در ادامه نهادهای ناظر در حوزه وقف و امور خیریه کشور سوئیس به طور مختصر توضیح داده میشود.
۱. دفتر ثبت تجارت فدرال
دفتر ثبت تجارت فدرال، یکی از بخشهای اداره فدرال دادگستری است که وظیفه ثبت و نظارت بر تمامیشرکتها و نهادهای قانونی ازجمله مؤسسات غیرانتفاعی را بر عهده دارد. دفتر ثبت تجارت بر ثبتهای تجاری کشور سوئیس به منظور اطمینان از کاربرد درست و یکپارچه قانون تجارت در سوییس نظارت میکند و همچنین از دفاتر ثبت تجاری ایالتی از طریق پشتیبانی مشکلات فنی، پیشنویس دیدگاههای حقوقی و مشاورهای حمایت میکند.
علاوه بر این، دفتر ثبت تجارت فدرال یک دفتر ثبت مرکزی از تمام نامهای شرکتهای ثبتشده در سوییس نگهداری میکند.
٢. اداره نظارت بر بنیادها
اداره نظارت بر بنیادها یکی از زیرمجموعه های وزارت امور داخلی است که نقش تنظیمگری و تسهیلگری در حوزه وقف و امور خیریه را برعهده دارد. اداره نظارت بر بنیادها، بر بنیادهای ثبتشده در سوییس که هدف ملی (و یا گاهی اوقات بینالمللی) دارند، نظارت میکند تا اطمینان یابد که داراییهای بنیادها، برای اهداف تعیین شده، استفاده میگردد. البته بنیادها به صورت محلی در سطح ایالتی نیز مورد نظارت قرار میگیرند.
اداره نظارت بر بنیادها، یک نهاد بررسی و تصمیمگیری برای درخواستهای شخص ثالث و یا شکایات مربوط به قانونی بودن فعالیتهای یک بنیاد است. به همین منظور، این نهاد، طیف وسیعی از اعمال تحریمها، بخشنامهها، انحلال بنیاد، جایگزینی اعضا یا ابطال بنیاد برای اعمال نفوذ بر عملکرد یا درخواستهای موجه اشخاص ثالث دارد.
٣. اداره مالیات فدرال
اداره مالیات یکی از زیرمجموعههای وزارت امور مالی است که مسئولیت نظارت مالی بر بنیادهای خیرخواهانه و همچنین جمعآوری درآمد فدرال و استفاده از قوانین مالیاتی فدرال در ایالتها را برعهده دارد.
مقامات مالیاتی موظف هستند که به طور منظم سازمانهای غیرانتفاعی را به منظور داشتن انطباق با الزامات مورد نیاز، مورد بررسی قرار دهند. این تائید زمانی رخ میدهد که سازمانهای خیریه، اظهارنامه مالیاتی سالانه خود را بایگانی کنند و گزارش حسابرسی خود را به اداره مالیات ارسال کنند. مقامات مالیاتی نیز نوعی از نظارت بر سازمانهای خیریه انجام میدهند.
۴. بنیاد زی وو
بنیاد زی وو در سال ۱۹۳۴ در سوییس تأسیس گردید که نقش تنظیمگری و تسهیلگری در حوزه وقف و امور خیریه را برعهده دارد. بنیاد زی وو، نهاد نظارتکننده بر سازمانهای عامالمنفعهای است که کمکهای مالی را جمعآوری میکنند.
این تلاش برای افزایش شفافیت و صداقت در جمعآوری کمک مالی و حسابرسی است. سازمانهایی که مطابق با الزامات زی وو باشند، گواهی تائید را از این سازمان دریافت میکنند که این گواهی تائید به مدت ۵ سال معتبر است.
مهر زی وو، گواهی تائیدی است برای بنیادهای خیرخواهانه که کمکهای مالی صورت گرفته را به طور اقتصادی و مؤثری برای هدفهای تعیینشده استفاده میکنند که این عمل موجب ارائه اطلاعات شفاف و گزارشهای مالی درست و عادلانه میشود. علاوه براین زی وو اطلاعاتی در مورد سازمانهای خیریه اهداکننده و جمعآوریکننده کمک مالی میدهد.
۳- تسهیلگر
سازمانهای محلی یا بینالمللی هستند که معمولا توسط دولت سرمایهگذاری میشوند و هدف آن توسعه و بهبود بازار خدمات است. یک تسهیلگر، تأمینکنندگان خدمات را از طریق انجام فعالیتهای خدماتی جدید، ارتقاء تجارب مفید و ایجاد ظرفیت حمایت میکند.کارکردهای دیگر یک تسهیلگر، شامل ارزیابی خارجی تأثیر تأمینکنندگان خدمات، تضمین خدمات و حمایت برای محیط سیاسی بهتر است. عمل تسهیل، کارکردی است که به طور معمول توسط سازمانهای توسعهگرا انجام شده و میتواند شامل سازمانهای غیردولتی و کارفرمایان و عاملهای دولتی باشد.
علاوه بر موارد مذکور در حوزه وقف و امور خیریه، فراهم آوردن دیتابیسی از مجموعه خیریهها و یا انجام خدمات مشاورهای برای سازمانهای خیریه نیز میتواند به عنوان کارکردهای تسهیلکنندگان در نظر گرفت.
در ادامه نهادهای تسهیلگر در حوزه وقف و امور خیریه کشور سوئیس، به طور مختصر توضیح داده میشود.
١. انجمن بینالمللی سازمانهای جمعآوری کننده کمک مالی
انجمن بینالمللی سازمانهای جمعآوریکننده کمک مالی در سال ۱۹۵۸ به عنوان یک انجمن بینالمللی از سازمانهای نظارتکننده بر سازمانهای خیریه ملی تأسیس شد. این انجمن متشکل از ۱۸ سازمان از ۱۸ کشور است که بیش از ۴۰۰۰ سازمان خیریه را با۶۰ میلیون یورو (معادل با ۲۱۰۴ هزار میلیارد ریال) مدیریت میکند.
هدف انجمن این است که اطمینان حاصل کند که جمعآوری کمک مالی برای اهداف خیرخواهانه سازماندهی یافته است و به شیوه رضایت بخشی انجام میشود و مدیریت وجوه جمعآوری شده مناسب است. این انجمن دارای استانداردها و دستورالعملهایی است که سازمانهای خیریه که توسط اعضا این انجمن نظارت میشوند، موظف به پیروی از دستورالعملهای دادهشده هستند.
۲. مرکز تخصصی بینالمللی ژنو
مرکز تخصصی بینالمللی ژنو در سال ۱۹۹۶ توسط دولت سوییس و ایالت ژنوبا حمایت نهادهای محلی و ملی (خصوصی و دولتی) تأسیس گردید که نقش تسهیلگری در حوزه وقف و امور خیریه بر عهده دارد.
هدف این مرکز تسهیل در راهاندازی و یکپارچگی منطقه ژنو از خدمتگذاران مدنی بینالمللی، کنسولگریها، سازمانهای غیرانتفاعی و شرکتهای چند ملیتی است.
مرکز تخصصی ژنواز سازمانهای غیرانتفاعی بینالمللی که پیش از این تمایل به ایجاد دفتری در ژنو دارند، حمایت و پشتیبانی میکند و به عنوان یک رابط میان مقامات ژنوو سازمانهای غیرانتفاعی عمل میکند و این خدمات توسط رئیسجمهور و دولت ژنو نظارت میشود.
۳. انجمن بنیادهای گرنت میکینگ سوییس
انجمن بنیادهای گرنت میکینگ در سال ۲۰۰۱ در شهر بازل سوئیس توسط ۱۱ بنیاد تأسیس گردیده است و نقش تسهیلگری در حوزه وقف و امور خیریه برعهده دارد.
انجمن بنیادهای گرنت میکینگ، سازمانهای خیرخواهانه غیرانتفاعی در سوییس را متحد میسازد و به آنها یک صدای قوی و مستقل میدهد. انگیزه اصلی انجمن، اراده مشترک جهت بهبود تصویر و توسعه امکانات بنیادهای کمککننده در سوییس بوده است.
عضویت در انجمن، برای بنیادهای تأمین کننده مالی مستقر در کشور سوئیس که داراییها و یا درآمد حاصل از داراییهای خود را برای اهداف خیریه استفاده میکنند، فراهم است. این شبکه برای هر دو بنیادهای بزرگ و کوچک، منطقهای و بینالمللی مستقر در کشور سوییس است.
انجمن بنیادهای گرنت میکینگ سوییسی یک گروه کاری از کارشناسان در سال ۲۰۰۴ راهاندازی کرد که هدف آن، آمادهکردن توصیهها و پیشنهادهایی برای شکلگیری و مدیریت بنیادهای سوییسی بود که نهایتا تحت نام دستورالعمل بنیاد سوییس SFC)) منتشر گردید. این متن شامل سه اصل و ۲۹ توصیه است. این دستورالعملها راهنمایی برای فعالیتهای بنیادهای تشکیل شده در سوییس است.
۴- ارائهدهنده خدمات
سازمانهای خیریهای که وظیفه جمعآوری کمکهای مردمی و صرف این کمکها در میان افراد هدف را دارند، به عنوان ارائهکنندگان خدمات شناخته میشوند. در ادامه انواع سازمانهای خیریه در بخشهای مختلف به طور مختصر توضیح داده میشود.۱. خانه قلب زوریخ
بنیاد تحقیقات قلب و عروق یک سازمان غیرانتفاعی همراه با دانشگاه زوریخ و بیمارستان دانشگاه زوریخ است که در حوزه پزشکی فعالیت میکند. خانه قلب زوریخ، دانش جدید در زمینه قلب و بیماری های گردش خون ایجاد و منتقل میکند.
این بنیاد از طریق وابستگیاش به درمانگاه قلب و عروق در بیمارستان دانشگاه زوریخ، یکی از مهمترین مراکز تحقیقاتی و آموزشی در اروپا است. خانه قلب زوریخ، محلی برای تبادل خلاق دانش میان محققان، متخصصان بالینی، پزشکان خصوصی، استادان و کارکنان است.
این بنیاد به ارائه خدمات به عنوان یک مرکز خدمات به پزشکان و بیماران مبتلا به بیماریهای قلبی و عروقی عمل میکند.
۲. بنیاد هنر و موسیقی بینالمللی
بنیاد هنر و موسیقی بینالمللی در سال ۱۹۸۷ تأسیس گردید. فعالیت اصلی بنیاد شامل ارائه کمکهای مالی در حوزه هنر، معماری، فرهنگ و موسیقی است که میتوان بخشی از فعالیتهای بنیاد، ایجاد کمکهزینههای سفر، جلسات، کارگاههای آموزشی، کنفرانسها، سمینارها برای برنامهریزی و یا سازماندهی یک پروژه یا فعالیت نام برد.
مأموریت بنیاد ایجاد کمکهای مالی جهت تسهیل بهبود و انتشار هنرهای تجسمی و نمایشی، مطالعه و حفظ فرهنگ و هنر گذشته است. نگهداری شامل حفاظت و مرمت آثار منحصربهفرد هنر و معماری و همچنین حفظ اسناد و مدارک فرهنگی و زیستمحیطی است.
٣. بنیاد بینالمللی پروژه امید
بنیاد بینالمللی پروژه امید (فرصتهای بهداشتی برای مردم در همه جا) در سال ۱۹۵۸ تأسیس گردید و به ارائه راهحلهای پایدار برای مشکلات بهداشتی با مأموریت کمکهای مردمی برای خودشان اختصاص یافته است.
پروژه امید در حال حاضر آموزش پزشکی و بهداشتی و همچنین انجام برنامههای کمکهای بشردوستانه در بیش از ۳۵ کشور فراهم میکند. این بنیاد داروها و ملزومات ضروری، داوطلبان و آموزش پزشکی برای جلوگیری از بیماری، ارتقا سلامتی، پاسخ به فاجعه و نجات جان در سراسر جهان انجام میدهد.
از جمله فعالیتهای بنیاد، تقویت نظام های بهداشتی، کمکهای بشردوستانه و امدادرسانی در هنگام اضطرار، آموزش جهت جلوگیری بیماریهای عفونی و غیرمسری، بهداشت زنان و کودکان و امور بهداشتی است.
۴. انجمن زنان مسیحی جوان
انجمن زنان مسیحی جوان در سال ۱۸۵۵ تأسیس گردید و به سرعت در سراسر جهان گسترش یافت. این انجمن یک جنبش جهانی است که برای توانمندسازی، رهبری و حقوق زنان در بیش از ۱۲۰ کشور و ۲۰۵۰۰ اجتماع محلی فعالیت میکند.
توانمندسازی زنان و دختران راهی برای تغییر جهان است. اعضا و حمایتکنندگان انجمن، زنانی از ادیان، سن، اعتقادات و فرهنگهای مختلفی هستند.
چشمانداز ۲۰۳۵ انجمن برای ایجاد هدفی روشن برای پایداری آینده جنبش زنان مسیحی جوان به منظور حصول و تأثیر زنان و دختران جوان به عنوان رهبرانی برای حفاظت از حقوق خود طراحی شده است به این صورت که تا سال ۲۰۳۵، ۱۰۰ میلیون از زنان و دختران جوان، به ساختارهای قدرت به منظور ایجاد عدالت، برابری جنسیتی و جهان بدون خشونت و جنگ و رهبری جنبش زنان مسیحی جوان تبدیل خواهند شد.
نگاشت نهادی نظام مدیریت وقف و امور خیریه در سوییس
همان طور که در بخش پیشین اشاره شد، نهادهای مختلفی با نقشهای متفاوت در حوزه وقف و امور خیریه در کشور سوئیس فعالیت مینمایند؛ در این بخش ابتدا نگاشت نهادی مربوط به آن در شکل ذیل آورده شده است و سپس نهادهای سیاستگذار، ناظر، تسهیلگر و سازمانهای خیریه در موضوعات مختلف در حوزه وقف و امور خیریه شناسایی شدهاند و مورد تحلیل قرارگرفتهاند.
۱- دولت
دولت سوییس نقش سیاستگذاری در حوزه وقف و امور خیریه را برعهده دارد. البته دولت مخالف تنظیم بخش غیرانتفاعی است، چون بخش غیرانتفاعی را یک جزء مهم از جامعه با سطح بالایی از فعالیت میداند که به وضوح مستقل از دولت است.در حال حاضر، دولت سوییس هیچ مشوق صریح و روشنی برای اکثر سازمانهای غیرانتفاعی ارائه نمیکند، هرچند برخی از مشوقهای مالیاتی به سازمانها و بنیادهای بینالمللی ارائه میکند.
در همین راستا دولت سوییس از ارائه پشتیبانیهای گسترده یا نظارتی برای سازمانهای غیرانتفاعی در سطح فدرال، ایالتی و سطح شهری اجتناب میکند. روشهای اصلی حمایت دولت سوییس از سازمانهای غیرانتفاعی، سیاستهای مالیاتی انگیزاننده و حمایت مادی در زمانی است که سازمانهای غیرانتفاعی خدمات عمومی مانند مراقبت از افراد سالمند و پناهندگی ارائه میکنند.
سازمانهای غیرانتفاعی در مقایسه با سازمانهای خصوصی، مزایای مالیاتی قابلتوجهی دریافت خواهند کرد. علاوه بر این، مالیاتدهندگان عادی نیز ممکن است از طریق کمکهای مالی به سازمانهای غیرانتفاعی از پرداخت بخشی از مالیات معاف شوند.
بسیاری از سازمانهای غیرانتفاعی توسط بودجه دولتی حمایت میشوند که در سوییس سه نوع حمایت دولتی وجود دارد: کمکهای مستقیم که به ارائه خدمات مرتبط نیست، تدارک سرمایه و موافقت نامه خدمات که شامل قرارداد بین دولت و یک یا چند سازمان غیرانتفاعی است.
در کشور سوئیس هیچ الزام قانونی برای انجمنها و بنیادها جهت تأسیس براساس یک استاندارد خاص و همچنین هیچ الزام قانونی جهت انتشار صورتهای مالی توسط بنیادها برای عموم مردم وجود ندارد. به غیراز معافیت مالیاتی و حسابرسیهای مالی برای بنیادها و انجمنهای بزرگ، تنها مقررات بسیار کمی برای سازمانهای خیریه در سوییس وجود دارد. در کشور سوییس نظارت مستقل و خودتنظیمی نقش عمدهای در این زمینه بازی میکند.
۲- وزارت دادگستری و پلیس
وزارت دادگستری و پلیس فدرال نهادی دولتی است که مسئولیت سیاستگذاری و نظارت بر سازمانهای خیریه را بر عهده دارد. دارای طیف گسترده ای از مسئولیتها است. این وزارت خانه، به مسائل سیاسی- اجتماعی مانند همزیستی اتباع خارجی و سوییسی، موضوعات پناهندگی، امنیت داخلی و مبارزه با جرائم میپردازد. مسائل شهروندی، اداره امور شرکتها، نظارت بر بازی یا تهیه پیش نویس قوانین و ابزارهای کمکهای حقوق بینالمللی و همکاری پلیس بخش مختصری از وظایف وزارت دادگستری است.ادارههای فدرال تحت سرپرستی وزارت دادگستری، شامل اداره فدرال دادگستری، دبیرخانه دولتی مهاجرت و اداره فدرال پلیس است که در ادامه به توضیح مختصری در ارتباط با اداره فدرال دادگستری پرداخته میشود.
۱-۲- اداره فدرال دادگستری
اداره فدرال دادگستری، یکی از ادارههای وزارت دادگستری و پلیس است که مسئولیت نظارت بردفتر ثبت تجارت را برعهده دارد. همچنین لوایح مربوط به حوزههای اصلی قانون، از جمله حقوق خصوصی، حقوق جنایی، قانون جمعآوری بدهی و ورشکستگی، حقوق بینالملل خصوصی و حقوق عمومی و اداری را پیشنویس میکند و به ادارات دیگر دولت فدرال در مورد تمام مسائل قانونی مشاوره میدهد.
• دفتر ثبت تجارت فدرال FCRO
دفتر ثبت تجارت فدرال یکی از بخشهای اداره فدرال دادگستری است که وظیفه ثبت و نظارت بر تمامیشرکتها و نهادهای قانونی از جمله مؤسسات غیرانتفاعی را برعهده دارد. دفتر ثبت تجارت بر ثبتهای تجاری کشور سوئیس به منظور اطمینان از کاربرد درست و یکپارچه قانون تجارت در سوییس نظارت میکند.
همچنین اطلاعات مهمی در مورد کسبوکار در سوییس حفظ و نگهداری میکند. همچنین تمامی اطلاعات و اسناد ثبت برای عموم در دسترس است که این موجب شفافیت بیشتر میگردد.
دفتر ثبت تجارت، یک منبع عمومی از اطلاعات اقتصادی در مورد شرکتها است که در درجه اول امنیت حقوقی در معاملات تجاری و حمایت از انتظارات مشروع را فراهم میکند.
دفتر ثبت تجارت فدرال، از دفاتر ثبت تجاری ایالتی از طریق پشتیبانی مشکلات فنی، پیشنویس دیدگاههای حقوقی و مشاورهای حمایت میکند. علاوه بر این، دفتر ثبت تجارت فدرال یک دفتر ثبت مرکزی از تمام نامهای شرکتهای ثبتشده در سوییس نگهداری میکند.
دفاتر ثبت تجارت در ایالتها تحت نظارت کنفدراسیون سوییس اداره میشوند. در کشور سوییس ۲۸ دفتر ثبت تجارت ایالتی وجود دارد که دفتر ثبت تجارت فدرال تمامی ثبتهای دفاتر ثبت تجارت ایالتی (۶۰۰–۸۰۰ ثبت در روز) را به منظور مقبولیت قانونیشان، مورد بررسی قرار میدهد. د
فتر ثبت مرکزی نیز، توسط دفتر ثبت تجارت فدرال مدیریت میشود تا حقوق منحصربهفرد اسامی کسبوکارهای ثبتشده در سوییس را تضمین کند. در همین راستا تعدادی از متخصصان دفاتر ثبت تجارت ایالتی انتخاب شدند و در دفتر مرکزی مستقر هستند.
هر کسبوکاری که در سوییس راهاندازی میشود، باید در دفتر ثبت تجارت ایالت خود، به ثبت برسند. ثبتنام و بررسی اولیه جزییات، توسط دفتر ثبت تجارتی که کسبوکار در آنجا واقع شده است، انجام میگیرد (هر دفتر ثبت ایالتی، ورودیهای (ثبت) سهامداران، مدیران، ساختار سرمایه و شرکت ثبت شده را نگهداری میکنند)، سپس تمامی ثبتهای صورت گرفته در دفتر ثبت تجارت ایالتی، پس از تائید دفتر ثبت تجارت فدرال در روزنامه رسمی بازرگانی سوییس منتشر میگردد.
قبل از درخواست ثبت به دفتر ثبت تجارت، از طریق جستجوی اینترنتی رایگان زیفکس، میتوان نسبت به این که نام تجاری خود در حال حاضر به نهاد دیگری تعلق دارد یا نه اطلاعاتی به دست آورد، البته زیفکس هیچ گونه ضمانتی نسبت به ارائه نتایج نمیدهد. اطلاعات اولیه مانند نام تجاری و شماره ثبت به صورت رایگان انجام میشود ولی برای کسب اطلاعات پیشرفته، طیف وسیعی از هزینهها بستگی به دفتر ثبت تجارت ایالتی وجود دارد.
نتایج به دست آمده از طریق جستجو در سایت دفتر ثبت تجارت فدرال شامل مواردی است که در شکل زیر به نمایش درآمده است.
• شاخص فهرست اسامیکسبوکار مرکزی (زیفکس)
وب سایت زیفیکس اطلاعات بهروز در مورد شرکتهای ثبتشده در سوییس با بهروزرسانی دادههای تمامی دفاتر ثبت تجارت سوییس فراهم میکند. اداره ثبت تجارت فدرال، یک دفتر ثبت مرکزی را حفظ میکند که هر روز در اینترنت از طریق زیفکس بهروز میشود.
در رابطه با اسامی کسبوکارهای نهادهای حقوقی (شرکتها، شرکتها با شرکای نامحدود، شرکت با مسئولیت محدود، تعاونیها، انجمن و بنیادهای غیرانتفاعی) و شرکتهای دولتی ثبتشده در دفتر ثبت تجارت فعالیت میکند. شاخص فهرست اسامیکسبوکار مرکزی اطلاعات زیر را در هر موضوع حقوقی دنبال میکند:
* نام کسبوکار ثبتشده جاری
* نسخههای پیشین نام کسبوکار (از سال ۱۹۹۰ به بعد)
* ترجمه ثبتشده نام کسبوکار
* شکل قانونی
* اقامتگاه قانونی
* آدرس حقوقی (برای همه شرکتهای فعال)
* هدف (برای همه شرکتهای فعال)
* محل سکونت قانونی سابق
* ارجاع متقابل از دفاتر اصلی به دفاتر شعبه
* وضعیت کسبوکار/ نام شرکت
* تاریخ لغو
۳- وزارت امور داخلی
وزارت امور داخلی سوییس، بخشی از دولت فدرال سوییس است که مسئولیت سیاستگذاری و نظارت بر بنیادهای خیرخواهانه را برعهده دارد. وزارت امور داخلی به مسائلی همچون حقوق بازنشستگی، سلامت، تصادف و بیمه اعتباری، ایمنی محصولات درمانی، آموزش و پژوهش، فرهنگ، برابری جنسیتی و برابری افراد معلول و... میپردازد.ابتدا بنیاد موظف است که در دفتر ثبت تجارت به ثبت برسد و سپس کنفدراسیون سوییس از طریق اداره نظارت بر بنیادها که زیرمجموعه وزارت امور داخلی است بر بنیادهای ثبتشده در سوییس که هدف ملی (و یا گاهی اوقات بینالمللی دارند)، نظارت میکند تا اطمینان یابد که داراییهای بنیادها برای اهداف تعیینشده، استفاده میگردد. البته بنیادها به صورت محلی در سطح ایالتی نیز مورد نظارت قرار میگیرند.
۱-۳- اداره نظارت بر بنیادها
اداره نظارت بر بنیادها یکی از زیرمجموعههای وزارت امور داخلی است که نقش تنظیمگری و تسهیلگری در حوزه وقف و امور خیریه برعهده دارد. اداره نظارت بر بنیادها، بر بنیادهای ثبتشده در سوییس که هدف ملی (و یا گاهی اوقات بینالمللی) دارند، نظارت میکند تا اطمینان یابد که داراییهای بنیادها برای اهداف تعیینشده، استفاده میگردد. البته بنیادها به صورت محلی در سطح ایالتی نیز مورد نظارت قرار میگیرند.
این فعالیت نظارتی مبتنی بر حوزه قضایی دادگاه فدرال است. نهاد ناظر باید اطمینان حاصل کند که دارایی بنیادها بر طبق اهداف آنها، استفاده میشود. در همین راستا، هرکسی که قصد راهاندازی بنیاد یا سؤالاتی در مورد فعالیتهای بنیادها دارد، میتواند به نهاد ناظر مراجعه کند.
وکلای اداره نظارت بر بنیاد فدرال نیز، به هرگونه سوال در ارتباط با قانون بنیادها، در زمینه آمادهسازی جهت ایجاد یک بنیاد جدید و همچنین در ارتباط با فعالیتهای بنیاد پاسخ میدهند.
فراتر از مقررات قانون مدنی سوییس و مقررات فدرال و ایالتی مرتبط، بخش بشردوستانه از طریق تلاش خودتنظیمی، خود را با قانون بنیاد سوییس تنظیم کرده است. خودتنظیمی توسط اشخاص خصوصی میتواند مزایای بیشتری در مقابل مقررات اجباری دولت فراهم کند.
شاید مزیت آشکار شرکتکنندگان بخش خصوصی نسبت به مراجع دولتی، در تجربه و دانش چگونگی برای انجام امور است، این امر به آنها اجازه میدهد تا به راحتی نقطه ضعف در نظارت که نیاز است را تنظیم کنند. با این حال اگر استانداردها جهت خودتنظیمی توسط بنیادهای بزرگتر و مجهزتر در بخش بشردوستانه تهیه گردد، میتواند موجب یک حرکت نزولی گردد. چراکه بنیادهای کوچکتر بدون داشتن وسیلهای برای تحقق استانداردها دچار مشکل میشوند.
اداره نظارت بر بنیادها، یک نهاد بررسی و تصمیمگیری برای درخواستهای شخص ثالث و یا شکایات مربوط به قانونی بودن فعالیتهای یک بنیاد است. به همین منظور، این نهاد، طیف وسیعی از اعمال تحریمها، بخشنامهها، انحلال بنیاد، جایگزینی اعضا یا ابطال بنیاد برای اعمال نفوذ بر عملکرد یا درخواستهای موجه اشخاص ثالث دارد. با این حال، این اداره نظارت بر بنیادها، اختیارات پلیس را ندارد، کاوش، تعقیب و... تنها توسط اداره تعقیب جنایی در زمینه تحقیقات جنایی انجام میشود.
اختیارات اداره نظارت بر بنیادها
در سوییس انجمنها مشمول هیچ گونه نظارت دولتی نیستند، درحالی که بنیادها بسته به این که در چه سطح محلی، ملی و بینالمللی فعال هستند، در معرض نظارت اداره نظارت بنیاد فدرال یا ایالتی هستند.
اختیارات نظارتی اداره نظارت بر بنیادها گسترده است و تمامی فعالیتهای بنیاد را پوشش میدهد. اگر یک بنیاد با اساسنامه خود و یا قانون سوییس منطبق نباشد، اداره نظارت میتواند مداخله کند و در موارد جدی اداره نظارت قدرت حذف اعضای هیئت مدیره را دارد. با این حال، بر طبق دیوان عالی کشور سوئیس، نهاد ناظر باید از مداخله و اقدام به جای هیئت مدیره بنیاد خودداری کند.
اداره نظارت بر بنیادها محدوده اختیاراتی در ارتباط با بنیادها دارد که به شرح زیر است:
* این اداره تضمین میدهد که بنیادها داراییهای خود را بر طبق اهداف تعیینشده اختصاص میدهند. به حکم چنین انطباقی، هر بنیادی ملزم به ارائه گزارشهای سالانه از جمله گزارش فعالیت سالانه، گزارش حسابرسی و حسابهای بنیاد به اداره نظارت است.
* هر سندی باید توسط هیئت مدیره بنیاد تائید شود. اداره نظارت نیز میتواند در صورت نیاز در تشکیلات بنیاد مداخله کند.
* برخی از فعالیتهای بنیاد به عنوان مثال برای هرگونه تغییر در اساسنامه، تصویب یا تغییر قوانین، ادغام یک بنیاد و یا انحلال آن، بایستی توسط اداره نظارت تائید شود.
* اداره نظارت بر بنیاد باید به طور منظم در مورد هر گونه تغییرات در ترکیب هیئت مدیره
بنیاد مطلع شود.
از دیگر اختیارات اداره نظارت بر بنیادها:
* انجام غربالگری اختیاری پیشنویس اسناد
* نظارت سالانه برگزارشهای مدیریت
* اصلاح قوانین و مقررات
* معافیت از التزام به بررسی
* مشاوره به بنیادها
از سال ۲۰۰۶ براساس قانون اصل شفافیت ۲۰۰۴ تمامی بنیادهای عامالمنفعه تحت نظارت کنفدراسیون، به صورت الکترونیکی ثبتنام میشوند. در همین راستا در سایت دولت در بخش اداره نظارت بنیادها، قسمت جستجو برای بنیادها وجود دارد که با وارد کردن نام بنیاد، هدف یا کلمه کلیدی از ویژگیهای بنیاد و یا براساس لیست موجود بر اساس حروف الفبا، اطلاعات مختصری در ارتباط با بنیادها (آدرس، شماره تماس و خلاصهای از اهداف بنیاد) به دست آورد.
دریافت هزینه توسط اداره نظارت بر بنیادها
طبق آیین حقالزحمه اداره نظارت بنیادها در ۷ ژوئن ۱۹۹۳ و تجدید نظر در ۱۹ نوامبر سال ۲۰۱۴، افراد متقاضی برای بهرهمندی از اداره نظارت بر بنیادها، موظف به پرداخت هزینه هستند که به شرح زیر است:
* بیمه بنیاد، ۸۰۰-۴۰۰۰ فرانک (معادل با ۲۵ میلیون ریال - ۱۲۹ میلیون ریال)
* انحلال بنیاد، ۹۰۰-۴۵۰۰ فرانک (معادل با ۲۹ میلیون ریال – ۱۴۵ میلیون ریال)
* تائید اصلاحات قانون تأسیس، ۶۰۰-۳۰۰۰ فرانک ( معادل با ۱۹ میلیون ریال - ۹۷ میلیون ریال)
* تصویب مقررات و اصلاحیهها، ۳۰۰-۱۵۰۰ فرانک (معادل با ۹ میلیون ریال - ۴۸ میلیون ریال)
* بررسی گزارشهای سالانه مدیریت، ۳۵۰-۲۰۰۰ فرانک (معادل با ۱۱ میلیون ریال - ۶۴ میلیون ریال)
* نظارت، ۵۰۰-۲۵۰۰۰ فرانک (معادل با ۱۶ میلیون ریال – ۸۱۰ میلیون ریال)
* معافیت از وظیفه بررسی و ابطال آن، ۶۰۰-۱۵۰۰ فرانک (معادل با ۱۹ میلیون ریال – ۴۸ میلیون ریال)
* ادغام و انتقال داراییها، ۱۰۰۰-۵۰۰۰ فرانک ( معادل با ۳۲ میلیون ریال – ۱۶۲ میلیون ریال)
هزینههای اداری یک بنیاد حدود ۲۰۰۰ فرانک (معادل با ۶۴۸۷۸ میلیون ریال) به صورت سالانه است که شامل حسابداری مطابق با الزامات قانونی، هزینههای حسابرسان مقررشده در قانون، هزینههای جمعآوری شده هر سال توسط اداره نظارتکننده برای کنترل عملکرد بنیاد است. حداقل میزان سرمایه اولیه برای بنیاد (خالص دارایی به صورت نقدی) باید ۵۰۰۰۰ CHF باشد.
گزارشات مالی موردنیاز
براساس قانون مدنی، بنیاد موظف است یک حسابرس خارجی و مستقل در سوییس تعیین کند که مسئولیت حسابرسی صورتهای مالی سالانه وضعیت مالی بنیاد را برعهده داشته باشد. ایجاد و ارائه این حسابها باید منطبق با اصول حسابداری تائید شده مانند استانداردهای بینالمللی گزارشدهی مالی IFRS یا ۲۱GAAP RPC کشور سوئیس باشد. حسابرس باید گزارش سالانه خود را به هیئت مدیره بنیاد تسلیم کند و سپس به اداره نظارت ذیصلاح ارائه نماید.
یک انجمن در اصل لازم نیست که حسابرسان خارجی داشته باشد مگر این که:
* به صورت یک سازمان بزرگ در نظر گرفته شود.
* عضویت در انجمن نیاز باشد.
انجمن زمانی به صورت یک نهاد بزرگ در نظر گرفته میشود اگر دو مورد از موارد زیر را در دو سال متوالی کسبوکار داشته باشد:
* مجموع داراییها ۱۰ میلیون فرانک (معادل با ۳۲۴۳۹۰ میلیارد ریال) باشد.
* گردش مالی ۲۰ میلیون فرانک (معادل با ۶۴۸۷۸۰ میلیارد ریال) باشد.
* متوسط تعداد کارکنان تمام وقت ۵۰ نفر باشد.
در این مورد، انجمن تحت حسابرسی عادی قرار خواهد گرفت. ایجاد و ارائه این حسابها باید منطبق با اصول حسابداری تائیدشده مانند استانداردهای بینالمللی گزارشدهی مالی IFRS یا GAAP FER21 کشور سوئیس باشد.
بر طبق جدول زیر، تعداد بنیادهای زیرنظر اداره نظارت بر بنیاد فدرال از جمله بنیادهای جدید و بنیادهای منحل شده در سال های ۱۹۹۵-۲۰۱۶ نشان داده میشود که نتایج حاکی از آن است که در سال ۲۰۱۶ تعداد ۲۸۶۱ بنیاد تحت نظارت اداره نظارت بر بنیاد فدرال قرارگرفته است.
سازمانهای خیریه خارج از کشور
در اصل تنها بنیادهای ثبتشده در سوییس مشمول قانون سوییس و تحت نظارت یک نهاد ناظر سوییسی قرار میگیرند. طبق حقوق بینالملل خصوصی، به استثناء موارد نادر، یک بنیاد یا انجمن در معرض قانون دولتی است که در آن ثبت میشود.
در مورد سازمانهای خیریه ثبتشده در خارج از کشور و انجام فعالیتهای خاص در سوییس، حضور قانونی میتواند برقرار شود از طریق:
• شعبه
بر طبق حقوق بینالملل خصوصی سوییس، دفاتر شعبه در سوییس از شرکتهایی با دفاتر مرکزی در خارج از کشور، تحت قانون سوییس مدیریت میشوند؛ بنابراین شرکتهایی که دفاتر مرکزی آنها خارج از کشور است، اگر الزامات قانون سوییس در ارتباط با استقرار شعبه رعایت کنند، میتوانند دفاتر شعبه خود را در سوییس تأسیس نمایند.
شعبه از لحاظ اقتصادی از دفتر مرکزی خارج از کشور مستقل است، اما از لحاظ قانونی شخصیت حقوقی جداگانهای ندارد. براساس ماده ۹۳۵ قانون تعهدات سوییس، دفاتر شعبه در دفتر ثبت تجارت ثبت شوند.
در صورتی که سازمان مادر تطابق لازم با شرایط سوییس جهت معافیت مالیاتی را برخوردار باشد، شعبه موجود در سوییس میتواند از معافیت مالیاتی بهرهمند شود و اساسنامه سازمان مادر خارجی تحت قانون مالیات سوییس مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
• دفتر نمایندگی
دفتر نمایندگی یک سازمان خارج از کشور، صرفا کارهای مقدماتی برای شرکت مادر انجام میدهد و نسبت به شعبه که در قسمت بالا ذکر گردید، از نظر اقتصادی و هم از نقطه نظر قانونی، از استقلال کمتری برخوردار است.
درنتیجه، اگر دفتر نمایندگی در سوییس به عنوان یک شعبه در معنای حقوق بینالملل خصوصی سوییس واجد شرایط نباشد، دادگاه عمومی حوزه قضایی سوییس به موسسه خیریه مادر، اجازه تشکیل دفتر نمایندگی در سوییس را نمیدهد.
دفتر نمایندگی شخصیت حقوقی جداگانهای ندارد و نمیتواند وارد هر گونه توافقنامهای شود؛ بنابراین این دفاتر فقط صرفا کارهای مقدماتی انجام میدهند. در همین راستا هیچ الزامی برای ثبت در دفتر ثبت تجارت وجود ندارد.
در حال حاضر کشور سوئیس، در مورد امکان ثبتنام یک موسسه خیریه داخلی در خارج از کشور، وارد توافقنامههای بینالمللی و یا معاهدات نشده است.
کمک به سازمانهای خیریه خارج از کشور
در اغلب ایالتها، نظیر ژنو، اهدا و بخشش هدایا و ارث توسط شهروندان سوییسی به سازمانهای خیریه خارجی مگر در صورت وجود توافقنامه های متقابل با کشوری که این خیریه ها در آنجا به ثبت رسیده اند، مشمول مالیات هدایا و ارث می باشد.
در ایالت ژنو، چنین مالیاتهایی ممکن است با یک معافیت حداقل ۲۵٪ همراه باشد، با این وجود نرخ مربوطه به صورت مورد به مورد مشخص و اعمال میگردد. دولت محلی ژنو همچنین مجاز به انعقاد توافقنامه با کشورهای خارجی است. هدایا و ارث شهروندان غیرژنوی به خیریههای مستقر در ژنو، همیشه معاف از مالیات است. طبق قوانین کشور سوییس معافیت مالیاتی هدایا اهدایی به نهادهای خیریه، مشروط به شرایط ذیل است:
* نهاد ذینفع در سوییس به ثبت رسیده باشد.
* این هدایا و کمکها به مصارف عام برسد.
از این رو، مالیاتدهندگان سوییسی شامل افراد حقیقی و حقوقی خواهان کمک به خیریههای خارجی مشمول هیچ گونه معافیتی نمیباشند. احکام صادرشده برای پرونده پرشه قابل تعمیم به کمکهای شهروندان سوییسی به خیریههای مستقر در اتحادیه اروپا نیست. با این حال، در مورد بنگاههای خیریه ثبتشده در سوییس محل اقامت کمککنندگان فاقد اهمیت است (همچنان مشمول معافیت مالیاتی میباشند). معافیت مالیاتی اهداکنندگان مقیم خارج به قوانین محل سکونت آنها بستگی دارد.
۴- وزارت امور مالی
وزارت امور مالی فدرال یکی از هفت وزارتخانه دولت فدرال سوییس است که مسئولیت سیاستگذاری و نظارت مالی بر سازمانهای خیریه و همچنین مسئولیت برنامهها و پیادهسازی تصمیمهای دولت در زمینههای امور مالی و کارکنان را برعهده دارد. اساسا وزارت امور مالی سه کارکرد اصلی تدوین سیاستهای مالی، ارائه خدمات و پیادهسازی مجموعهای از مالیات و عوارض و نظارت بر آن را انجام میدهد.۱-۴- اداره مالیات فدرال
اداره مالیات یکی از زیرمجموعههای وزارت امور مالی است که مسئولیت نظارت مالی بر بنیادهای خیرخواهانه و همچنین جمعآوری درآمد فدرال و استفاده از قوانین مالیاتی فدرال در ایالتها را برعهده دارد.
در کشور سوئیس علاوه بر نظارت فدرال و ایالتی، اگر انجمن یا بنیادی بخواهد از معافیت مالیاتی برای منافع عمومی بهرهمند شود، باید با الزامات موردنیاز برای چنین معافیتی (نه تنها در زمان درخواست بلکه به صورت مداوم) تطابق داشته باشد. مقامات مالیاتی موظف هستند که به طور منظم سازمانها را به منظور داشتن انطباق با الزامات مورد بررسی قرار دهند.
این تائید زمانی رخ میدهد که سازمانهای خیریه، اظهارنامه مالیاتی سالانه خود را بایگانی کنند و گزارش حسابرسی خود را به اداره مالیات ارسال کنند. مقامات مالیاتی نیز نوعی از نظارت بر سازمانهای خیریه انجام میدهند.
نهادهای قانونی که اهداف غیرانتفاعی دارند، اگر شرایط خاصی را برآورده کنند، میتوانند معافیت کامل از مالیات فدرال، ایالتی و محلی را به دست آورند. علاوه براین سازمانهای غیرانتفاعی از معافیت مالیات بر ارزشافزوده نیز بهرهمند میگردند. در عمل رایجترین اشکال قانونی برای پیگیری اهداف غیرانتفاعی بنیاد و انجمن هستند.
• معافیتهای مالیاتی سازمانهای خیریه
مالیات بر درآمد، سود سرمایه و اموال (املاک) مورداستفاده سازمان
اگر سازمان یا بنیادی صرفا در جهت اهداف عامالمنفعه فعالیت نماید، از تمامی مالیاتهای مستقیم موجود در سوییس شامل مالیات بر درآمد و مالیات بر ثروت معاف است، دیگر شرایط شمول معافیتهای مالیاتی به شرح ذیل است:
معیار تعیین مشمولیت مؤسسات و نهادها برای معافیت مالیاتی عبارت است از:
* موارد مندرج در بند ۵۶g قانون مالیاتهای مستقیم فدرال و بند ۲۳ پاراگراف ۱۴ قانون فدرال هماهنگی مالیاتهای مستقیم استانها و شهرداریها.
* موارد فوق با جزییات بیشتر در بخشنامه شماره ۱۲ مورخ ۸ جولای ۱۹۹۴ سازمان مالیاتی و در دستورالعملهای کنفرانس اختیارات ادارات مالیات استانی سوییس منتشر شده در ۱۸ ژانویه ۲۰۰۸ ارائه گردیده است.
شرایط ذیل به طور یکجا باید برآورده شود:
موسسه یا نهاد سوییسی باشد. در درجه نخست نهاد قانونی باید تابع قوانین مالیاتی سوییس باشد. این بدین معنی است که باید تحت قوانین سوییس عمل نماید.
به طور نظری (تئوری)، اما ندرتا درواقع، یک موسسه انتفاعی نظیر یک شرکت سهامی یا تعاونی که به کارهای عامالمنفعه اشتغال دارد. در صورتی که اساسنامه آن صراحتا هر گونه توزیع سود میان سهامداران و مدیران را ممنوع کرده باشد، میتواند به طور کامل یا جزیی مشمول معافیتهای مالیاتی گردد.
یک سازمان غیرانتفاعی در اساس مجاز به توزیع درآمد خالص خویش میان افراد ادارهکننده آن سازمان نظیر اعضاء، مقامات رسمی، مدیران و یا هیئت امنا نیست.
دنبال نمودن اهداف عامالمنفعه
نهاد یا موسسه خیریه باید دارای اهداف عامالمنفعه باشد. خدمات عامالمنفعه نه به طورکلی و نه به طور مجمل در بخشنامه ۱۹۹۴/۱۲ که صرفا نمونههایی از چنین فعالیتهایی شامل فعالیتهای با ماهیت خیرخواهانه، انسانی، سلامت، محیطزیست، آموزشی، علمی و فرهنگی را معرفی نموده، تعریف نشده است.
برای عامالمنفعه محسوب شدن یک فعالیت باید شمار نامحدودی از ذینفعان را در بر بگیرد. در صورتی که که شمار ذینفعان یک فعالیت بسیار محدود باشد به عنوان فعالیت عامالمنفعه تلقی نخواهد شد. مفهوم عامالمنفعه در مالیاتهای مستقیم فدرال به فعالیتهای صورت گرفته در درون مرزهای سوییس محدود نشده است؛ بنابراین برخورداری از معافیتهای مالیاتی برای انجام خدمات عامالمنفعه در سرتاسر جهان برای نهادها و مؤسسات خیریه سوییسی در صورت عامالمنفعه بودن فعالیت و حصول سایر شرایط برخورداری از این معافیتها امکانپذیر است.
عدم وجود منفعت شخصی در فعالیت
مفهوم عامالمنفعه دربرگیرنده یک عنصر غیرعینی ذهنی به نام فقدان منفعت شخصی است. هر فعالیت تنها در صورتی واجد شرایط موارد فوقالذکر خواهد بود که عامالمنفعه و بر نوعدوستی به معنی از خودگذشتگی برای منافع جمعی (اجتماع) مبتنی بوده باشد. فقدان منفعت (جویی) شخصی هیئت مدیره یا هیئت امنا یک سازمان نیازمند فدا نمودن منفعت شخصی برای منافع اجتماعی است. نتایج عملی این شرط به شرح ذیل است:
* هیئت مدیره یا امنا هیچ مزد یا پاداشی دریافت نمیکنند.
* در برخی ایالات نظیر ایالت ژنو رویههای مالیاتی دریافت پاداش و دستمزد برای زمان صرف شده جهت همکاری با چنین مؤسساتی را امکانپذیر مینماید. با این وجود، این پاداش یا دستمزد نباید از مبلغ پرداختشده که برای حضور در مقامات رسمیدر جلسات کمیسیون ژنو پرداخت میشود، بیشتر باشد.
* دریافت کنندگان این گونه پرداختها شامل کارکنان، مقامات اجرایی مؤسسات غیرانتفاعی قادر به فعالیت در هیئت مدیره هیچ بنیاد سوییسی نمیباشند، مگر این که این عضویت بدون حق رأی باشد.
* برای فعالیت افزون بر وظایف معمول یک عضو هیئت مدیره در چنین مؤسسات و نهادهایی نظیر ارائه خدمات آزادانه یک عضو هیئت مدیره در حوزه تخصصی خود (خدماتی که در هر مورد باید از طرف های سوم ابتیاع میشد) را میتوان با پرداختهای متناسب و منصفانهای جبران نمود.
محرومیت یا محدود نمودن فعالیت درآمدزا (در جهت کسب سود)
فعالیتهای معاف از مالیات باید صرفا به صورت فعالیتهای عامالمنفعه باشند. شرط صرفأ عامالمنفعه بودن به کارگیری وجوه و سرمایه مانع ورود موسسه یا نهاد در فعالیتهای درآمدزا نیست. اگر درآمد به دست آمده از چنین فعالیتهایی صرفا برای اهداف عامالمنفعه مورد استفاده قرار گیرد و فعالیت تجاری منجر به درآمد فعالیت اصلی موسسه یا نهاد خیریه نباشد. موسسهای که در کنار فعالیتهای عامالمنفعه به فعالیت تجاری نیز اشتغال دارد تا حدودی میتواند از معافیتهای مالیاتی بهرهمند گردد.
مؤثر بودن فعالیت
هدف عامالمنفعه بودن فعالیت باید به طور موثر توسط موسسه خیریه دنبال شود. به دیگر سخن، ادعای صرف یک موسسه مبنی بر معافیت از مالیات به دلیل عامالمنفعه بودن فعالیت قابل پذیرش نیست.
مؤسساتی که هدف اصلی آنها انباشت سرمایه یا حصول درآمد از سرمایهگذاری بدون توجه به اهداف عامالمنفعه است مشمول هیچ گونه معافیت مالیاتی نمیباشند. تحقق این شرط به طور مرتب توسط نهادهای نظارت بر عملکرد مؤسسات و شرکتها از طریق دریافت گزارشهای سالانه عملکرد آنها و مقامات مالیاتی از طریق بررسی دفاتر مالی و نیز بررسی شرایط برخورداری از معافیت مالیاتی مورد پایش قرار میگیرد.
بهکارگیری وجوه در امور عامالمنفعه ضروری و غیرقابل برگشت است. وجوه مورد استفاده برای اهداف مورد پذیرش در جهت برخورداری از معافیت مالیاتی باید لزوما (به طور غیرقابل برگشت) در این راه بهکار گرفته شوند. در هنگام تصفیه (انحلال) موسسه، باقیمانده دارایی آن باید کاملا به امور عامالمنفعه تخصیص داده شود. داراییهای شرکت به هیچ وجه به مؤسسین یا اعضای هیئت مدیره یا امناء یا جانشینان و منصوبین آنها بازگردانده نشده یا به طورکلی یا جزیی در راه تأمین منافع آنها به کار گرفته نمیشود.
این شرایط باید به وضوح در اساسنامه موسسه با بنیاد ذکر شده و غیرقابل تغییر باشد. معافیتهای مالیاتی تنها شامل حال مؤسسات و بنیادهایی خواهد شد که بتوانند رعایت شدن شرایط قانونی فوقالذکر را اثبات نمایند.
درخواستهای معافیت مالیاتی به دلیل آن که اداره امور مالیاتی استان تنها مرجع صلاحیتدار رسیدگی به چنین درخواستهایی است، به آنجا ارائه خواهند شد.
با وجود این واقعیت که در ماده (۲) ۱۲۹ قانون اساسی سوییس، قانون فدرال هماهنگی مالیاتهای مستقیم توسط دولت فدرال اعمال میشود، مسئولیت استانها و شهرداریها در قبال بدهیهای مالیاتی، هدف مالیات و دوره مالیاتی، رویههای قانونی و قوانین مربوط به جرائم مالیاتی و اصل معافیت مالیاتی در مورد فعالیتهای عامالمنفعه مؤسسات در سطح استانی در ماده ۲۳ پاراگراف ۱f قانون هماهنگی مالیاتهای مستقیم استانها، ممکن است اختلافاتی در زمینه قوانین و رویههای مالیاتی مربوط به شرایط شمول معافیت مالیاتی در سطح استانها بروز کند.
برای مثال، در ایالت (استان) ثورگائو نگرش بسیار سختگیرانهای در زمینه فعالیتهای مشمول معافیت مالیاتی اعمال میشود. در دیگر ایالات، شرایط برخورداری از معافیتهای مالیاتی با درجاتی از حمایتگرایی همراه است.
میزان (مقدار) معافیت مالیاتی
در صورت برقرار بودن شرایط فوقالذکر، یک موسسه سوییسی میتواند از مزایای معافیت کامل مالیاتی از همه مالیاتهای مستقیم شامل:
* مالیات بر سود فدرال و ایالتی
* مالیات بر ثروت وضعشده بر ثروت خالص در سطح ایالتی
* مالیات بر هدایا در مورد سرمایه اولیه
* مالیات بر ارث و هدایا بر هدایا و ارث بهدستآمده از شهروندان سوییسی
* مالیات بر ارث و هدایا بهدستآمده از شهروندان خارجی
مالیات بر ارزشافزوده
مالیات برارزشافزوده با اصلاحات جزیی درا ژانویه ۲۰۱۰ به اجرا درآمد، وضعیت خیریه در برابر این قانون از چندین بعد مورد بازنگری و اصلاح قرار گرفت. خیریههایی که گردش مالی آنها در سوییس در یک سال مالی کمتر از ۱۵۰۰۰۰ فرانک سوییس باشد، نیازی به ثبت خود به عنوان مشمول مالیات برارزشافزوده ندارند.
با این وجود، هر مالیاتدهنده بالقوه از یک حق اختیار کلی برخوردار است که به هر موسسه اجازه میدهد خود را داوطلبانه به عنوان یک مالیاتدهنده ارزشافزوده ثبت نماید. درنتیجه، هر بنگاه خیریه فعال در عرصه تجارت فارغ از میزان گردش مالی مشمول مالیات یا سود خالص خویش، خود را به عنوان مالیاتدهنده ارزشافزوده ثبت نماید.
افزون بر این، در صورتی که که موسسه از هدایا (اعانات)، سهام و یا دیگر درآمدهای غیرمشمول مالیات بر ارزشافزوده برخوردار شود، مالیاتی پرداختی در زمان ابتیاع کالا و خدمات به آنان عودت داده نمیشود. این قاعده آخر، با دسترسی آسانتر برای ثبت ارزشافزوده، باید به طور چشمگیری نرخ بازگشت مالیات ارزشافزوده پرداختی برای خرید کالا و خدمات برای خیریههای سوییس را اصلاح نماید.
سرانجام، در قانون جدید مالیات بر ارزشافزوده خدمات تبلیغاتی ارائهشده توسط خیریهها به نفع طرفهای ثالث یا ارائهشده توسط طرفهای ثالث به نفع خیریه باید به عنوان فعالیت غیرمشمول مالیات بر ارزشافزوده و بدون برخورداری از حق عودت مالیات (ارزشافزوده) پرداختی برای ابتیاع کالا و خدمات در نظر گرفته شود.
با این وجود، در چنین مواردی خیریه میتواند به طور داوطلبانه برای چنین فعالیتهایی مالیات پرداخت نماید؛ بنابراین، میزان ارزشافزوده باید به روشنی در فاکتور افشاء شده و خدمات تبلیغاتی به عنوان یک تراکنش مشمول مالیات بر ارزشافزوده در نظر گرفته شود.
این مکانیسم انتخابی یک فعالیت غیرمشمول مالیات را به یک تراکنش مشمول مالیات تبدیل مینماید. درنتیجه، مالیات پرداختی در زمان ابتیاع کالا و خدمات عودت داده نخواهد شد. قواعد مختلف فوق الذکر، اگر به درستی از سوی خیریهها مورد اجرا قرارگیرد، میتواند موجب صرفهجوییهایی مالیاتی چشمگیری گردد.
با این وجود، این مهم نیازمند آن است که فعالیت تجاری/ بازرگانی در چنین نهادهایی فارغ از سودآور بودن یا نبودن آنها در کمترین سطح ممکن باشد. معافیت از مالیات بر ارزشافزوده از طریق درخواست رسمی براساس مفاد قانون فدرال امتیازات، مصونیتها و تسهیلات قابل اعطاء است. این قانون امتیازات مختلفی به دفاتر مرکزی سازمانها خارجی مستقر در سوئیس اعطاء مینماید. این امتیازات میتواند در زمینه مالیات (معافیت از ارزشافزوده) و مهاجرت (احتمال استخدام کارکنان خارجی بدون رعایت رویههای جاری و قانون مهاجرت) باشد.
مزایا برای اهداکنندگان
در سطح فدرال، هدایا و اعانات بالای ۱۰۰ فرانک سوییس اهداشده توسط شهروندان سوییسی در یک سال به مؤسسات خیریه و عامالمنفعه مستقر در سوییس تا سقف ۲۰٪ درآمد خالص مشمول مالیات اهداکننده از معافیت کامل برخوردار است.
در سطح ایالتی، میزان معافیت کمکها و هدایای اهدایی به مؤسسات خیریه بسته به قوانین ایالتی میتواند بالاتر از میزان تعیینشده در سطح فدرال باشد. در ایالت ژنو، تحت قانون اجراشده از سال ۲۰۰۹ این معافیت بالاتر از ۲۰٪ درآمد خالص مشمول مالیات سالانه است.
مزایا برای شرکتها و مؤسسات اهداکننده
تحت قانون فدرال، پرداختهای انجام شده به نهادهای خیریه تا حداکثر ۲۰٪ پس از کسر هدایا و اعانات پرداختی در صورت رعایت شرایط ذیل میتواند از سود موسسه یا شرکت کسر گردد:
* شرکت در سوییس به ثبت رسیده باشد.
* به دلیل اهداف و یا فعالیتهای عامالمنفعه و کالاهای عمومی مشمول معافیت مالیاتی باشد.
پرداختهای انجام شده به مؤسسات خیریه و دیگر نهادها بسته به قوانین ایالتی حداکثر تا سقف ۲۰٪ سود مشمول معافیت از مالیات میباشند. در ایالت ژنو، این معافیت تا سقف ۲۰٪ سود است.
بنیادها به مثابه اهداکنندگان
در مورد کمکهای انجامشده توسط بنیادها، بنیادهای خیریه ممکن است برای دریافت اعانات و کمکها مشمول مالیات شوند. براساس یک رویه متداول مالیاتی، کمکهای دریافتشده توسط یک بنیاد غیرانتفاعی مشمول مالیات بر هدایا نیست. با این وجود، در صورتی که کمکهای دریافتی یک بنیاد در جهت پیشبرد اهداف بشردوستانه نباشد، میتواند مشمول مالیات بر هدایا گردد.
۵- بنیاد زی وو- آژانس تخصصی سوییس برای سازمانهای کمکهای خیرخواهانه
بنیاد زی وو در سال ۱۹۳۴ در سوییس تأسیس گردید که نقش تنظیمگری و تسهیلگری در حوزه وقف و امور خیریه را برعهده دارد. بنیاد زی وو، نهاد نظارتکننده بر سازمانهای عامالمنفعهای است که کمکهای مالی را جمعآوری میکنند. این تلاش برای افزایش شفافیت و صداقت در جمعآوری کمک مالی و حسابرسی است.سازمانهایی که مطابق با الزامات زی وو باشند، گواهی تائید را از این سازمان دریافت میکنند. مهر زی وو، گواهی تائیدی است برای بنیادهای خیرخواهانه که کمکهای مالی صورتگرفته را به طور اقتصادی و مؤثری برای هدفهای تعیینشده استفاده میکنند که این عمل موجب ارائه اطلاعات شفاف و گزارشهای مالی درست و عادلانه میشود. علاوه بر این، زی وو اطلاعاتی در مورد سازمانهای خیریه اهداکننده و جمعآوریکننده کمک مالی میدهد.
گواهی زی وو در سال ۱۹۴۰ تأسیس گردید و در سوییس منحصربهفرد است. هر سازمان غیرانتفاعی مستقر در کشور سوئیس که استانداردهای زی وو را رعایت کند، میتواند گواهی تائید زی وو را داشته باشد. این گواهی، سازمانهای غیرانتفاعی که مدیریت منابع مالی را به شیوه درستی انجام میدهند، از دیگر سازمانها متمایز میکند و در فرآیند تصمیمگیری به افراد، مؤسسات اهداکننده، مقامات، جوامع کلیسا و شرکتها به منظور کمکهای مالی، حمایت، منافع و اعتبارنامهها کمک میکند.
هیئت مدیره زی وو حداقل از ۹ عضو تشکیل شده است. قوانین و استانداردها توسط هیئت مدیره زی وو تصمیمگیری میشود. در سال ۲۰۱۱ تعداد ۴۹۶ سازمان خیریه توسط زی وو، مورد نظارت قرارگرفته است که درآمد کل سازمانهای نظارت شده ۲۸ میلیارد فرانک (معادل با ۲۹ ۹۰۸ هزار میلیارد ریال) بوده است.
کمکهای پولی نظارتشده توسط زی وو در سال های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۰، به ترتیب شامل ۹۲۴ میلیون فرانک (معادل با ۲۹۹۷۳ هزار میلیارد ریال)، ۹۸۲ میلیون فرانک (معادل با ۳۱۸۵۵ هزار میلیارد ریال)، ۹۸۹ میلیون فرانک (معادل با ۳۲۰۸۲ هزار میلیارد ریال) بوده است.
تصمیم هیئت مدیره به سازمانهای غیرانتفاعی طی نامهای ابلاغ میشود. این نامه، شامل الزاماتی برای سازمانهای غیرانتفاعی جهت انطباق با گواهی است. به محض تطابق سازمان غیرانتفاعی با الزامات، گواهی تائید به مدت ۵ سال معتبر است.
فعالیتهای آژانس تخصصی سوییس برای سازمانهای کمکهای خیرخواهانه
• تمرکز بر اهداکنندگان/ مردم
* راهنمایی جهت انجام کمکهای مالی
* فهرستی از سازمانهای تأییدشده و پایگاه دادهای از سازمانهای گواهی دادهشده
* مجله در مورد کمکهای مالی به عنوان مکمل در روزنامه یکشنبه
* بیانیههای مطبوعات
* گزارش سالانه
• تمرکز بر سازمانهای غیردولتی
* خبرنامه، انجمن زی وو
* مطالعه در مورد هزینه ساختار و جمعآوری مؤثر سازمانهای غیرانتفاعی
* راهنمایی برای خروجی و ارزیابی اثرات در توسعه بینالمللی
* آمار در مورد کمکهای مالی و درآمدهای دیگر سازمانهای غیردولتی (سالانه)
* استانداردهای زی وو
• سازماندهی و میزبانی کنفرانس سالانه سازمانهای غیردولتی
• هماهنگی کمپینهای جمعآوری کمک مالی در سراسر کشور در یک جدول زمانی
• توسعه دستورالعملهای جدیدی برای خروجی و ارزیابی مؤثر برای سازمانهای خیریه در سوییس
شرایط لازم جهت برخورداری سازمانهای غیرانتفاعی از گواهی زی وو
* موسسه خیریه باید به صورت یک نهاد حقوقی رسمی با هدف عامالمنفعه باشد.
* فعالیتهای سازمان به فعالیتهای انساندوستانه، اجتماعی، فرهنگی و یا حفاظت محیطزیست و مراقبت از حیوانات تخصیص داده شود.
* سازمان باید حداقل به مدت دو سال فعالیت داشته باشد.
۶- مرکز تخصصی بینالمللی ژنو
مرکز تخصصی بینالمللی ژنو در سال ۱۹۹۶ توسط دولت سوییس و ایالت ژنو با حمایت نهادهای محلی و ملی (خصوصی و دولتی) تأسیس گردید که نقش تسهیلگری در حوزه وقف و امور خیریه بر عهده دارد.هدف این مرکز، تسهیل در راهاندازی و یکپارچگی منطقه ژنو از خدمتگذاران مدنی بینالمللی، کنسولگریها، سازمانهای غیرانتفاعی و شرکتهای چندملیتی است. همچنین از رویدادهای فرهنگی و اجتماعی که موجب ارتقای مبادلات جامعه بینالمللی و محلی شود، پشتیبانی میکند.
مرکز تخصصی ژنو از سازمانهای غیرانتفاعی بینالمللی که پیش از این تمایل به ایجاد دفتری در ژنو دارند، حمایت و پشتیبانی میکند و به عنوان یک رابط میان مقامات ژنو و سازمانهای غیرانتفاعی عمل میکند و این خدمات توسط رئیسجمهور و دولت ژنو نظارت میشود.
مأموریت مرکز تخصصی بینالمللی ژنو شامل موارد زیر است:
١. ارائه کمکهای عملی برای تازهواردان -به خصوص در حوزههای مسکن، تحصیل و مسائل دیگر- و پاسخ به سؤالات بینالمللی که ممکن است در طول اقامت خود در منطقه داشته باشند.
۲. بررسی درخواستهای سازمانهای غیردولتی بینالمللی که تمایل به ایجاد همکاری با مقامات ایالتی و فدرال در منطقه ژنو دارند.
٣. حمایت از پروژههایی با هدف ارتقای مبادلات اجتماعی و فرهنگی میان جامعه محلی و بینالمللی.
خدمات ارائه شده توسط مرکز تخصصی ژنو در خصوص حمایت از سازمانهای غیردولتی
• کمک و پشتیبانی از سازمانهای انتفاعی بینالمللی که پیش از این تمایل به ایجاد دفتری در ژنو دارند:
* برقراری ارتباط میان سازمانهای غیرانتفاعی و مسئولین دولتی
* پلت فرم استخدام آنلاین سازمان غیرانتفاعی
* در اختیار گذاشتن اتاق جلسه بنا به درخواست سازمان غیرانتفاعی
* مشاوره در زمینه ایجاد یا انتقال یک سازمان خیریه به ژنو (انجمن، بنیاد یا دفتر نمایندگی)
* راهنمایی و کمکهای اداری
* مشاوره در تهیه اساسنامه و در صورت نیاز، تائید اساسنامه و یا انطباق با قانون سوییس
* مشاوره در خصوص الزامات ثبت سازمان خیریه در سوییس و معافیت از مالیات
* ارائه اطلاعات در مورد روند درخواست مجوز کار و روند درخواست ویزا
* ارائه اطلاعات در مورد فرصتهای مالی دولت ژنو
۷- انجمن بینالمللی سازمانهای جمعآوریکننده کمک مالی
انجمن بینالمللی سازمانهای جمعآوریکننده کمک مالی در سال ۱۹۵۸ به عنوان یک انجمن بینالمللی از سازمانهای نظارتکننده بر سازمانهای خیریه ملی تأسیس شد و در سوییس نیز به ثبت رسیده است.این انجمن متشکل از ۱۸ سازمان از ۱۸ کشور است که بیش از ۴۰۰۰ سازمان خیریه را با۶۰ میلیون یورو (تقریبا معادل با ۱۸۷۱ هزار میلیارد ریال) مدیریت میکند. ۷۵۰ میلیون شهروند میتوانند به اطلاعات مستقل ارائهشده توسط اعضای این انجمن به منظور کمک به اهدای عاقلانه به سازمانهای خیریه دسترسی داشته باشند.
• هدف انجمن بینالمللی سازمانهای جمعآوریکننده کمک مالی
هدف انجمن این است که اطمینان حاصل کند که جمعآوری کمک مالی برای اهداف خیرخواهانه سازماندهی یافته است و به شیوه رضایتبخشی انجام میشود و همچنین مدیریت وجوه جمعآوریشده مناسب است.
سازمانهای خیریه که توسط اعضای این انجمن نظارت میشوند، موظف به پیروی از دستورالعملهای دادهشده بر طبق قانون ملی و فرهنگ مربوطه هستند. دستورالعملها ممکن است شامل اصولی برای اهداف منافع عمومی، رهنمودهای اخلاقی برای جمعآوری کمک مالی، مدیریت شرکت، شفافیت و پاسخگویی در مورد فعالیتهای خود باشد.
تمام اعضای انجمن، ارزیابیهای مستقلی از سازمانهای خیریه در کشورهای خود میکنند. روند نظارت، حوزههای کلیدی فعالیتهای خیرخواهانه مانند استانداردهای بینالمللی انجمن را پوشش میدهد.
اعضای انجمن باید از فعالیتها و اهداف انجمن حمایت کنند و تبادل اطلاعات و دانش میان اعضا انجام گیرد و همچنین در جلسات عمومی شرکت کنند. حق عضویت سالانه به مبلغ ۱۵۸۸ یورو (تقریبا معادل با ۵۵ میلیون ریال) است.
در صورت عضویت میتوانند به شبکه و وبسایت انجمن، اطلاعات اضافی و نشریات و به پایگاه داده سازمانهای خیریه نظارتشده انجمن دسترسی داشته باشند و همچنین شرکت در کنفرانس سالانه انجمن، حق حضور در جلسه مجمع عمومی، حق رأی و حق انتخاب هیئت انجمن بینالمللی سازمانهای جمعآوریکننده کمک مالی را دارند.
۸- انجمن بنیادهای گرنت میکینگ سوییس
انجمن بنیادهای گرنت میکینگ در سال ۲۰۰۱ در شهر بازل سوئیس توسط ۱۱ بنیاد تأسیس گردید و نقش تسهیلگری در حوزه وقف و امور خیریه را برعهده دارد. انجمن بنیادهای گرنت میکینگ، سازمانهای خیرخواهانه غیرانتفاعی در سوییس را متحد میسازد و به آنها یک صدای قوی و مستقل میدهند. انگیزه اصلی انجمن، اراده مشترک جهت بهبود تصویر و توسعه امکانات بنیادهای کمککننده در سوییس بوده است.عضویت در انجمن، برای بنیادهای تأمین مالی کننده مستقر در کشور سوییس که داراییها و یا درآمد حاصل از داراییهای خود را برای اهداف خیریه استفاده میکنند، فراهم است. این شبکه برای هر دو بنیادهای بزرگ و کوچک، منطقهای و بینالمللی مستقر در کشور سوئیس است.
خدمات ارائهشده توسط انجمن:
١. مشاوره: برقراری ارتباط با شبکه گستردهای از کارشناسان حرفهای جهت پاسخگویی به سؤالات در مورد بنیاد و مدیریت آن، مشاوره در خصوص مدیریت عملیاتی و استراتژیک بنیادهای خیرخواهانه، راهاندازی همکاری و مشارکت بخش خصوصی و دولتی و مشاوره در خصوص بنیادها، مالیات و مقامات نظارتی
۲. آگاهی و دانش: افزایش آگاهی از طریق برنامه جامع، اخبار ماهانه، عضویت در وبسایت و ارتباط با تمام بنیادهای مهم اروپایی
٣. شبکه: ارائه یک پلت فرم برای مصاحبه با بنیادها و تشویق تبادلات فعال بین اعضا از طریق گروههای کاری
۴. تحصیلات عالی: دسترسی به تمام دورههای آموزشی مداوم از مرکز مطالعات بشردوستانه در دانشگاه بازل
۵. شرایط ویژه: پیشنهادات ویژه و تخفیفهای متعدد در همکاری با شرکای منحصربهفرد
۶. مکان برای بنیادها: ارائه محیط کار انعطافپذیر و بهترین زیرساخت در خانه بنیادها در زوریخ
انجمن بنیادهای گرنت میکینگ سوییسی یک گروه کاری از کارشناسان در سال ۲۰۰۴ راهاندازی کردند که هدف آن، آمادهکردن توصیهها و پیشنهادهایی برای شکلگیری و مدیریت بنیادهای سوییسی بود.
اولین نسخه در سال ۲۰۰۵ تحت عنوان دستورالعملها جهت بهترین اقدامات تهیه شد که توسط اعضای بنیادهای سوییس، مقامات دولتی، سازمانهای مرتبط با بخش بشردوستانه و بخش خصوصی مورد بحث قرار گرفت.
این متن نهایتا، تحت نام دستورالعمل بنیاد سوییس (SFC) منتشر گردید. این متن شامل سه اصل و ۲۹ توصیه است. این دستورالعملها راهنمایی برای فعالیتهای بنیادهای تشکیلشده در سوییس است. دستورالعملها، یک راهنمای مدیریت نیست و توصیههای آن الزامی نیست.
SFC به چهارفصل تقسیم میشود که به تشکیل بنیاد، رهبری، ایجاد کمک مالی و امور مالی میپردازد. دستورالعمل مجموعه چهارم، سه اصل عمومی دارد که باید همیشه به طور همزمان توسط مدیریت هر بنیاد مدرن دیده شود. این اصول مربوط به:
١. اجرای مؤثر اهداف بنیاد
شروع و نقطه عطف تمام فعالیتهای بنیادها، قصد و هدف بنیانگذار است. نهاد حاکم بر بنیاد، وظیفه انجام این هدف به صورت مداوم و اجرای آن با توجه به الزامات فعلی را دارد. در همین راستا بالاترین نهاد حکومتی، هیئت مدیره بنیاد باید اطمینان حاصل کند که تمامی فعالیت بنیاد بر مبنای هدف قانونی آن به شیوهای مؤثر و کارآمد اجرا میگردد.
۲. بررسی و توازن
این اصل ساختار مدیریتی بنیاد را نشان میدهد. بنیاد با استفاده از اقدامات سازمانی مناسب، اطمینان حاصل میکند که یک رابطه متعادل میان رهبری و کنترل تمامی تصمیمگیریها و فرآیندهای کلیدی وجود دارد.
بنیاد هیچ نوع مالک، اعضا و سهامدارانی ندارد و به هیچ شخص ثالثی متعلق نیست بلکه متعلق به خودش است، به همین دلیل بنیاد باید مسئولیت را از قدرت تفکیک کند. با توجه به این واقعیت، هیئت مدیره بنیاد مسئول رهبری سازمان است و از طرف دیگر مسئولیت کنترل بر سازمان از جمله خود را دارد.
٣. شفافیت
اصل سوم بر رابطه بین بنیاد و جامعه تمرکز دارد. بنیاد باید بالاترین درجه ممکن از شفافیت را با توجه به اصول، اهداف، ساختار و فعالیتهای خود حفظ کند. بنیادهای گرنت میکینگ به عنوان یک اصل قانونی معاف از مالیات هستند و فعالیتهای بنیاد شما پویایی فرآیندهای اجتماعی است. به این دلایل، بنیادها باید تضمین کنند که آنها الزامات شفافیت را برآورده میکنند. هیئت مدیره بنیاد نیز باید به طور فعالانهای در مورد بنیاد و فعالیتهای آن، به عموم مردم اطلاعرسانی کند.
انجمن بنیادهای گرنت میکینگ سوییس همچنین دارای ۲۹ توصیه در زمینههای هدف بنیانگذار، محل اقامت قانونی بنیاد و معافیت مالیاتی، اسناد تأسیس، قوانین و مقررات بنیاد، دستورالعملها و اصول راهنما، عملکرد هیئت مدیره بنیاد، تجدیدنظر هیئت مدیره بنیاد، شماره و مشخصات موردنیاز اعضای هیئت مدیره بنیاد، پاداش برای اعضای هیئت مدیره بنیاد، تشکیلات هیئت مدیره بنیاد، رئیس هیئت مدیره بنیاد، کمیتهها، تضاد منافع، اطلاعات و ارتباطات، عملکرد مدیریت، پروفایل الزامات و عملکرد اداره حسابرسیکننده، پنلهای مشاوره، استراتژی گرنت میکینگ، اثربخشی، انتخاب پروژه، نظارت بر پروژه، سنجش تأثیر و ارزیابی پروژه، مسئولیت مدیریت مالی و شیوه های حسابداری، سازمان مدیریت سرمایهگذاری، منبع داراییهای بنیاد، اصول مدیریت داراییها، استراتژی سرمایهگذاری، تخصیص دارایی، اعطای تعهدات تحت شرایط رقابتی، کنترل مدیریت دارایی و شفافیت در مدیریت مالی است.
۹- خانه قلب زوریخ
بنیاد تحقیقات قلب و عروق یک سازمان غیرانتفاعی همراه با دانشگاه زوریخ و بیمارستان دانشگاه زوریخ است که در حوزه پزشکی فعالیت میکند. خانه قلب زوریخ، دانش جدید در زمینه قلب و بیماریهای گردش خون ایجاد و منتقل میکند. این بنیاد از طریق وابستگیاش به درمانگاه قلب و عروق در بیمارستان دانشگاه زوریخ، یکی از مهمترین مراکز تحقیقاتی و آموزشی در اروپا است.خانه قلب زوریخ، محلی برای تبادل خلاق دانش میان محققان، متخصصان بالینی، پزشکان خصوصی، استادان و کارکنان است. این بنیاد به ارائه خدمات به عنوان یک مرکز خدمات به پزشکان و بیماران مبتلا به بیماریهای قلبی و عروقی عمل میکند.
دفاتر شعبه در خانه قلب زوریخ، شامل بنیاد تحقیقات قلب و عروق، مرکز آموزش و دفتر تحریریه مجله قلب اروپا است.
• چشمانداز بنیاد تحقیقات قلب زوریخ
* بنیاد تحقیقات قلب و عروق مرکز پیشرو برای بیماریهای قلبی- عروقی در اروپا است.
* فعالیتهای هستهای بنیاد، پشتیبانی تحقیقات پایه در مرکز مولکولی قلب و عروق در دانشگاه زوریخ و تحقیقات بیمارمحور در دانشگاه بیمارستان زوریخ، آموزش مداوم و ارائه پلت فرم برای برگزاری نشستهای تخصصی علمی است.
* جایگاه پیشرو در محافل تخصصی در فعالیتهای پژوهشی و به یافتههای تشخیصی و درمانی جدید منجر شود.
* رویدادهای آموزشی، تأثیر محلی و جهانی دارد.
• مأموریت
مأموریت بنیاد، حمایت از تحقیقات بیماریهای قلبی و عروقی است.
بنیاد تحقیقات قلب و عروق، به منظور گسترش بیشتر پروژههای تحقیقاتی و فعالیتهای آموزشی، به حمایت و پشتیبانی اهداکنندگان وابسته است. این بنیاد گزارش سالانه به ذینفعان، اهداکنندگان و حامیان مالی همراه با حسابهای سالانه ترازنامه و حساب سود و زیان ارائه میکند.
نحوه جمعآوری کمکهای مالی توسط بنیاد تحقیقات قلب و عروق
بنیاد اهمیت زیادی به ایجاد یک رابطه طولانیمدت با متقاضیان، اهداکنندگان و حامیان مالی میدهد. راههای بسیاری جهت حمایت از فعالیتهای تحقیقاتی و آموزشی وجود دارد که شامل فرصتهای مختلفی است که در زیر به آن پرداخته میشود:
۱. حمایت غیراختصاصی
پشتیبانی غیراختصاصی، راه سخاوتمندانهای جهت ارتقا فعالیتهای تحقیقاتی بنیاد است. با کمک مالی به صندوق پژوهش، پروژههای مهم و حوزههای اصلی به سرعت میتوانند شتاب پیدا کنند.
٢. حمایت هدفمند
ارتقا کرسی استاد در دانشگاه: یک استاد معمولا بیش از ۶ سال با مقدار ۱۵ میلیون فرانک (معادل با ۴۸۶۵۸ میلیارد ریال) حمایت میشود. حمایتکننده در درخواست خود میتواند نام یک استاد خاص را نام ببرد.
* توسعه یک پروژه تحقیقاتی: پروژههای تحقیقاتی مختلف، نیاز به پشتیبانی مالی دارند. حمایت میتواند برای یک بخش یا برای یک پروژه کامل باشد.
* پشتیبانی از یک محقق: حمایت از یک محقق در سال ۱۰۰۰۰۰ فرانک (معادل با ۳۲۴۳ میلیارد ریال) است. حمایتکننده میتواند حوزه تحقیقات برای حمایت از یک محقق را انتخاب کند، مانند تصلب شرایین، تحقیقات سلول، نارسایی قلبی و...
۱۰- بنیاد هنر و موسیقی بینالمللی
بنیاد هنر و موسیقی بینالمللی در سال ۱۹۸۷ تأسیس گردید. فعالیت اصلی بنیاد شامل ارائه کمکهای مالی در حوزه هنر، معماری، فرهنگ و موسیقی است که میتوان بخشی از فعالیتهای بنیاد، ایجاد کمکهزینههای سفر، جلسات، کارگاههای آموزشی، کنفرانسها، سمینارها برای برنامهریزی و یا سازماندهی یک پروژه یا فعالیت نام برد.• مأموریت بنیاد هنر و موسیقی
ایجاد کمکهای مالی جهت تسهیل بهبود و انتشار هنرهای تجسمی و نمایشی، مطالعه و حفظ فرهنگ و هنر گذشته است. نگهداری شامل حفاظت و مرمت آثار منحصربهفرد هنر و معماری و همچنین حفظ اسناد و مدارک فرهنگی و زیستمحیطی است.
• اهداف
بنیاد هنر و موسیقی، کمکهای خود را به افراد و همچنین تأسیس شرکت جدید تخصیص نمیدهد، بلکه تنها برای سازمانهای ایجادشده و به رسمیت شناخته شده:
* در هنرهای نمایشی مانند شرکت اپرا، ارکستر سمفونی، گروه موسیقی مجلسی و شرکتهای تئاتر و...
* برای بازسازی معماری، برای حفاظت از هنر و موزه
* برای تحقیق و انتشار بر روی تاریخ هنر
کمکهای مالی بنیاد هنر و موسیقی بینالمللی در سال ۲۰۱۵ در کشورهای بلغارستان ۴٫۵۹، کامرون ۰٫۶۴٪، سوییس ۴۵٫۰۴، آلمان ۳/۸۷، بریتانیا ۰٫۷۹، ایتالیا ۰٫۷۹، لیختن اشتاین ۰٫۱۰، نپال ۱٫۷۸، مقدونیه ۳/۱۳، مونته نگرو ۱٫۸۴ و ایالات متحده ۱۵٫۳۵ توزیع شده است که میانگین کمک ها ۳۰۷۷۸ فرانک بوده است. توزیع کمکهای مالی صورتگرفته براساس حوزههای مختلف، متفاوت بوده است، به شرح زیر است:
* ۵۸٫۹۵ به سازمانهای ایجادشده و به رسمیت شناخته در هنرهای نمایشی مانند اپرا، ارکستر سمفونی، گروه موسیقی مجلسی، تئاتر و....
* ۱۶٫۳۷ به موزه
* ۲۰٫۴۴ برای تحقیق و انتشار در تاریخ هنر
۱۱- بنیاد بینالمللی پروژه امید
بنیاد بینالمللی پروژه امید (فرصتهای بهداشتی برای مردم در همه جا) در سال ۱۹۵۸ تأسیس گردید و به ارائه راهحلهای پایدار برای مشکلات بهداشتی با مأموریت کمکهای مردمی برای خودشان اختصاص یافته است. پروژه امید در حال حاضر آموزش پزشکی و بهداشتی و همچنین انجام برنامههای کمکهای بشردوستانه در بیش از ۳۵ کشور فراهم میکند.این بنیاد داروها و ملزومات ضروری، داوطلبان و آموزش پزشکی برای جلوگیری از بیماری، ارتقای سلامتی، پاسخ به فاجعه و نجات جان در سراسر جهان انجام میدهد. از جمله فعالیتهای بنیاد، تقویت نظامهای بهداشتی، کمکهای بشردوستانه و امدادرسانی در هنگام اضطرار، آموزش جهت جلوگیری بیماریهای عفونی و غیرمسری، بهداشت زنان و کودکان و امور بهداشتی است.
• مأموریت
دستیابی به پیشرفتهای پایدار در مراقبتهای بهداشتی در سراسر جهان با برنامههای آموزشی بهداشتی و ارائه کمکهای بشردوستانه در مناطق موردنیاز.
• فعالیتهای بنیاد
* مبارزه با بیماری، درمان بیماری و نجات جان انسانها
* ایجاد مراقبتهای بهداشتی برای مردم در کشورهای فقیر
* ارائه آموزش و مشاوره برای پزشکان، پرستاران و کارکنان بهداشتی
* اعزام داوطلبان به مکانهای دور به منظور آموزش دیگران که چگونه سلامتی را در جوامع خود بهبود دهند.
* هماهنگی با دولتهای محلی به منظور ایجاد راهکارهایی برای مبارزه بیماریها
* پاسخ به بلایای طبیعی و بحرانهای انسانی برای کمک به افراد در معرض خطر.
۱۲- انجمن زنان مسیحی جوان
انجمن زنان مسیحی جوان در سال ۱۸۵۵ تأسیس گردید و به سرعت در سراسر جهان گسترش یافت. این انجمن یک جنبش جهانی است که برای توانمندسازی، رهبری و حقوق زنان در بیش از ۱۲۰ کشور و ۲۰۰۰۰ اجتماع محلی فعالیت میکند. توانمندسازی زنان و دختران راهی برای تغییر جهان است. اعضا و حمایتکنندگان انجمن زنانی از ادیان، سن، اعتقادات و فرهنگهای مختلفی هستند.• چشمانداز ۲۰۳۵ انجمن زنان مسیحی جوان
چشمانداز ۲۰۳۵ انجمن برای ایجاد هدفی روشن برای پایداری آینده جنبش زنان مسیحی جوان به منظور حصول و تأثیر زنان و دختران جوان به عنوان رهبرانی برای حفاظت از حقوق خود طراحی شده است به این صورت که تا سال ۲۰۳۵، ۱۰۰ میلیون از زنان و دختران جوان، به ساختارهای قدرت به منظور ایجاد عدالت، برابری جنسیتی و جهان بدون خشونت و جنگ و رهبری جنبش زنان مسیحی جوان تبدیل خواهند شد.
• اولویتهای استراتژیک انجمن
انجمن در هر دوره چهارساله به منظور پیادهسازی چشمانداز ۲۰۳۵، چارچوب استراتژیک خود را توسعه میدهد که برای چهار سال آینده، سه اولویت استراتژیک دارد:
۱. تقویت رهبری تحولآفرین زنان و دختران جوان
۲. تحقق حقوق بشر
٣. حمایت جنبش انجمن زنان مسیحی جوان
• فعالیتهای انجمن
* توانمندسازی از طریق برنامههای آموزشی جهت تبدیلکردن زنان و دختران جوان به رهبران و تصمیمگیرندگان در جوامع خود و توسعه آکادمی رهبری زنان جوان
* فعالیت جهت نفوذ در سیاستها، مقرراتی که مانع از حقوق و رهبری بالقوه زنان و دختران جوان و ایجاد فرصتهایی برای دفاع از حقوق خود در سیاستهای جهانی و منطقهای مانند اتحادیه آفریقا، کمیسیون وضعیت زنان و شورای حقوق بشر
* فراهمکردن ایجاد فضای امنی برای زنان و دختران در جوامع محلی و تلاش در بیش از ۷۰ کشور به منظور ارائه محیطی امن، بدون قضاوت و محرمانه در مورد مسائلی مانند حقوق و بهداشت باروری و خشونت علیه زنان.
• نحوه جمعآوری کمکهای مالی توسط انجمن زنان مسیحی جوان
نحوه جمعآوری کمکهای مالی از طریق سایت در قسمت بخشش به صورت آنلاین است و همچنین به صورت آفلاین نیز از طریق واریز به شماره حساب انجمن قابل پرداخت است.
۱۳- بنیاد کودکان
بنیاد کودکان در سال ۱۹۹۴ با هدف ارائه حمایتهایی برای کودکان در سوییس و خارج از کشور تأسیس گردید. از آنجایی که کودکان در برابر بیماری، فقر، درگیریهای سیاسی و قومی بیدفاع هستند، بنیاد در پروژههای مراقبتهای پزشکی و جراحی، حمایت روانی، پیشگیری از خودکشی نوجوانان فعالیت میکند.بنیاد به منظور کنترل دقیق به منظور شفافیت، استفاده بهینهای از بودجه مطرحشده دارد. به این معنا که هر فرانک دریافت شده به طور مستقیم برای یک پروژه در حوزه خاص خود، اختصاص داده میشود.
• استراتژی بنیاد کودکان
هر پروژه با توجه به معیارهای اخلاقی، امکانسنجی، کیفیت و بهرهوری با بهترین متخصصان پزشکی انتخاب میشود. انتخابها و جهتگیریهای بنیاد توسط هیئت مدیره بنیاد انجام میگیرد.
• هدف بنیاد کودکان
ایجاد تغییر واقعی در زندگی کودکان
• پروژه های بنیاد
* مرکزی برای پدر و مادر جوان در آرژانتین
* عملهای جراحی در کامرون و میانمار
* برنامه تغذیه در شاخ آفریقا-کنیا
* پروژه سابرینا در سوییس
* مبارزه با خودکشی جوانان در سوییس
* عمل جراحی در سوییس
* شبکه حمایت از مادران جوان در پرو
* حمایت از مادران و کودکان در مشکلات در رومانی
* پشتیبانی از قربانیان سونامی در سریلانکا
* مدرسه برای کودکان محروم در ویتنام
* مرکز نابینایان و عمل جراحی در ویتنام
* سایر پروژهها: فعالیتهای صورتگرفته در بیمارستان کودکان ژنو
جمعبندی:
ساختار حکومتی کشور سوئیس به صورت جمهوری فدرال است که در رأس قوه مجریه سوییس، رییس شورای فدرال (رییسجمهور) قرار گرفته است. شورای فدرال (قوه مجریه) متشکل از یک دبیر و هفت وزارتخانه که هر وزارتخانه از ادغام چند پست وزارتی تشکیل شده است که عبارت از وزارت محیطزیست، انرژی و ارتباطات، وزارت امور خارجه، وزارت دادگستری و پلیس، وزارت اقتصاد، وزارت دارایی، وزارت کشور، بهداشت و درمان و آموزش و پرورش، وزارت دفاع، حفاظت غیرنظامی و ورزش میباشند.مجمع فدرال یا شورای قانونگذاری سوییس یا پارلمان این کشور متشکل از دو مجلس به نام مجلس شورای ملی و مجلس شورای کانتونها (ایالتها) بوده و هر دو مجلس در شهر برن مستقر است. مدت دوره نمایندگی ۴ ساله است. پارلمان در سوییس از جایگاه رفیع و بالایی برخوردار است و عالیترین نهاد حاکمیت محسوب میشود.
براساس آمار سال ۲۰۱۶ جمعیت سوییس، ۸۳۷۹۰۰۰ نفر است. کاهش نرخ زادوولد و افزایش امید به زندگی، نشانه قابل وضوح پیرشدن جمعیت این کشور است. سوییس کشوری چندزبانه است و در آن چهار زبان آلمانی، فرانسوی، ایتالیایی و رومانش به رسمیت شناخته میشود.
کشور سوئیس در سال ۲۰۱۵ در میان ۲۰ کشور برتر دنیا، رتبه چهاردهم را با میزان ۶۰۷ میلیون دلار از نظر کمکهای بشردوستانه و میزان بخشندگی به خود اختصاص داده است و از نظر میزان کمکهای بشردوستانه و میزان بخشندگی به صورت درصدی از تولید ناخالص داخلی با ۰/۰۹٪ در رتبه دهم قرار دارد.
کشور سوئیس از نظر تعداد بنیادهای خیریه در رتبه هفتم و از نظر میزان دارایی کل بنیادهای خیریه در رتبه ششم و از نظر میزان هزینههای خیرخواهانه پرداخته شده برای اسکان پناهندگان در سال ۲۰۱۵ رتبه هشتم را دارد. همچنین در شاخص جهانی بخشش، رتبه چهلم را دارد و در رده شانزدهم سخاوتمندترین کشورهای جهان قرارگرفته است.
هیچ مفهوم قانونی از خیریه، تحت قانون سوییس وجود ندارد و خیریه نیز تحت قانون مالیات به صورت عامالمنفعه تعریف میشود. وقف نیز شامل ایجاد وقف اموال یا مسدود کردن آن به نفع یک بنیاد مذهبی یا اهداف عمومی است. وقف باید املاک و مستغلات و یا ثروت قابلسنجش باشد. سود حاصل از این اموال یا ثروت باید به صورت مستمر و مداوم باشد که برخلاف ثروت مصرفی است.
در سوییس دو شکل از نهادهای قانونی که به طور رایج برای اهداف خیرخواهانه استفاده میشوند، به صورت انجمنها و بنیادها میباشند. بنیادها، نهادهای قانونی مستقلی هستند که متشکل از داراییهای جبران ناشدنی و غیرقابل بازگشتاند که طبق قانون مدنی، متعهد به انجام یک یا بیشتر از اهداف تعریف شده میباشند و توسط یک یا تعدادی مؤسس (که می توانند سوییسی یا افراد خارجی و یا نهاد قانونی باشند) تشکیل میشوند.
در سیستم قانون مدنی سوییس، بنیاد به طور معمول به عنوان نهادی قانونی ایجاد میشود که توسط داراییهای وقف برای هدفی خاص تعریف میگردد که این هدف باید عامالمنفعه باشد. همچنین بنیادها در سوییس ملزم به ثبت در دفتر ثبت تجارت هستند.
انجمن، نهادهای قانونی جداگانه مستقلی هستند که توسط افراد یا اعضای شرکت تشکیل میگردد. انجمن زمانی که به طور مستقل در دفتر ثبت تجارت به ثبت برساند، شخصیت حقوقی خود را به دست میآورد. برخلاف بنیادها، انجمنها از اعضایی تشکیل میشوند که حداقل باید از دو نفر عضو تشکیل گردند.
اعضای انجمن، نظارت بر انجمن را برعهده دارند، در همین راستا انجمن، تحت نظارت مرجع نظارتی خارجی قرار نمیگیرد. هدف اصلی انجمن، نمیتواند اقتصادی باشد، به این معنی که انجمن نمیتواند برای اعضای خودش با فعالیتهای تجاری یا صنعتی، به طور مستقیم منفعت و سودی را فراهم کند. ثبت انجمنهایی با اهداف غیرانتفاعی در دفتر ثبت تجارت، الزامی نیست.
برطبق آمار و اطلاعات موجود در سال ۲۰۱۳، حدود ۷۶۰۰۰ انجمن و ۱۲۰۰۰ بنیاد از نهادهای عامالمنفعه در کشور سوئیس وجود دارند که اهداف انساندوستانه و اجتماعی یا حوزههای ورزش، فرهنگی با حمایت از حیوانات دارند. در سال ۲۰۱۶، تعداد ۱۳۰۷۵ بنیاد خیرخواهانه در کشور سوئیس به ثبت رسیدند. بنیادها در کشور سوییس به ۳۰ حوزه هدف متفاوت طبقهبندی میشوند که ۳۹٪ از بنیادها، فقط در یک حوزه هدف، فعالیت میکنند که شایعترین آن، مراقبت، سن و هنر است.
این بنیادها ۶۷٪ از این توزیع منابع مالی را نشان میدهند (۲۷۲ میلیون فرانک). در مقابل ۶۱٪ از بنیادها چندین حوزه هدف در اساسنامه خود دارند، درنتیجه توزیع تنها ۳۳٪ یا ۱۳۷ میلیون فرانک را شامل میشود.
با توجه به نظرسنجی اداره آمار فدرال، حدود یکچهارم از مردم سوئیس در سال ۲۰۰۹، به طور داوطلبانه در فعالیتهای خیرخواهانه شرکت نمودهاند و دوسوم از خانوادههای سوییسی به طور منظم به سازمانهای خیریه کمک میکنند که به طور متوسط حدود ۵۰۰ فرانک سالانه به سازمانهای خیریه اهدا میکنند که بین ۴ الی ۵ سازمان خیریه توزیع میکنند. درصد اهداکنندگان در سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۰ به ترتیب ۷۲٪، ۷۲٪، ۶۹٪ بوده است که نشاندهنده درصد خانوادههای سوییسی هستند که در طول ۱۲ ماه کمکهای مالی کردهاند.
حجم کمکهای مالی نیز در سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۰ به ترتیب، ۱۴۳۷ میلیارد فرانک، ۱۴۸۹ میلیارد فرانک، ۱۶ میلیارد فرانک بوده است که شامل کمکهای پولی بدون هدیه در نوع، بدون حمایتهای مالی، بدون یارانههای عمومی و بدون درآمد حاصلی از فعالیت کسبوکاری دیگر سازمانها است.
در سال ۲۰۱۵، ۳۳۵ بنیاد جدید تأسیس شدند که نشاندهنده افزایش تعداد مطلق در بخش بنیاد سوییس است و ۱۶۰ بنیاد نیز منحل گردیدند که از این بین، ۱۱ بنیاد ادغام شدند. در مقایسه با سال ۲۰۱۴، تعداد بنیادهای منحلشده و ادغامشده (به ترتیب ۲۲۶ و۳۰) به وضوح در حال کاهش است.
بیشترین تعداد بنیادها در سال ۲۰۱۵ به ترتیب مربوط به ایالت های زوریخ (۲۲۶۱)، وو (۱۴۰۳)، برن (۱۳۶۸) و ژنو (۱۱۴۳) است. بنیادهای جدید ثبتشده در ایالت زوریخ ۶۱ مورد و در ژنو۵۰ مورد است، اما تعداد بنیادهای منحلشده در زوریخ بیش از دو برابر ژنو است (۲۴ در مقابل ۱۲ بنیاد منحلشده). براساس این نتایج ژنو (۳۸ بنیاد) با رشد خالص بالاتراز زوریخ (۳۴ بنیاد) قرار دارد.
هزینههای اداری یک بنیاد حدود ۲۰۰۰ فرانک به صورت سالانه است که شامل حسابداری مطابق با الزامات قانونی، هزینههای حسابرسان مقررشده در قانون، هزینههای جمعآوریشده هر سال توسط اداره نظارتکننده برای کنترل عملکرد بنیاد است. حداقل میزان سرمایه اولیه برای بنیاد (خالص دارایی به صورت نقدی) باید ۵۰۰۰۰ فرانک باشد.
براساس اطلاعات موجود در سال ۲۰۱۵، کشور سوئیس دومین رتبه در پایینترین سطح تعداد مساجد را دارد به این صورت که به ازای هر ۴۰۰۰ مسلمان ساکن در سوییس یک مسجد وجود دارد. در مقایسه با میانگین اروپا، به ازای هر ۱۵۲۸ مسلمان، یک مسجد وجود دارد.
دولت سوییس نقش سیاستگذاری در حوزه وقف و امور خیریه را برعهده دارد. البته دولت سوییس هیج مشوق صریح و روشنی برای اکثر سازمانهای غیرانتفاعی ارائه نمیکند، هرچند برخی از مشوقهای مالیاتی به سازمانها و بنیادهای بینالمللی ارائه میکند.
در کشور سوئیس هیچ الزام قانونی برای انجمنها و بنیادها جهت تأسیس براساس یک استاندارد خاص وجود ندارد. همچنین هیچ الزام قانونی جهت انتشار صورتهای مالی توسط بنیادها برای عموم مردم وجود ندارد.
به غیر از معافیت مالیاتی و حسابرسیهای مالی برای بنیادها و انجمنهای بزرگ، تنها مقررات بسیار کمی برای سازمانهای خیریه در سوییس وجود دارد. در کشور سوئیس نظارت مستقل و خودتنظیمی، نقش عمدهای در این زمینه بازی میکند.
در کشور سوئیس نهادی به نام دفتر ثبت تجارت وجود دارد که یکی از زیرمجموعههای وزارت دادگستری است که وظیفه ثبت و نظارت بر تمامی شرکتها و نهادهای قانونی از جمله مؤسسات غیرانتفاعی را برعهده دارد. تمامی کسبوکارها در سوییس از جمله سازمانهای غیرانتفاعی ملزم به ثبت در دفتر ثبت تجارت هستند.
دفتر ثبت تجارت بر ثبتهای تجاری کشور سوئیس به منظور اطمینان از کاربرد درست و یکپارچه قانون تجارت در سوییس نظارت میکند. دفتر ثبت تجارت فدرال، از دفاتر ثبت تجاری ایالتی از طریق پشتیبانی مشکلات فنی، پیشنویس دیدگاههای حقوقی و مشاورهای حمایت میکند. علاوه بر این، دفتر ثبت تجارت فدرال یک دفتر ثبت مرکزی از تمام نامهای شرکتهای ثبتشده در سوییس نگهداری میکند.
اداره نظارت بر بنیادها یکی از زیر مجموعههای وزارت امور داخلی است که نقش تنظیمگری و تسهیلگری در حوزه وقف و امور خیریه را برعهده دارد. اداره نظارت بر بنیادها، بر بنیادهای ثبتشده در سوییس که هدف ملی (و یا گاهی اوقات بینالمللی) دارند، نظارت میکند تا اطمینان یابد که داراییهای بنیادها برای اهداف تعیینشده استفاده میگردد. البته بنیادها به صورت محلی در سطح ایالتی نیز مورد نظارت قرار میگیرند.
اداره نظارت بر بنیادها، یک نهاد بررسی و تصمیمگیری برای درخواستهای شخص ثالث و یا شکایات مربوط به قانونی بودن فعالیتهای یک بنیاد است. به همین منظور، این نهاد، طیف وسیعی از اعمال تحریمها، بخشنامهها، انحلال بنیاد، جایگزینی اعضا یا ابطال بنیاد برای اعمال نفوذ بر عملکرد یا درخواستهای موجه اشخاص ثالث دارد.
اداره مالیات نیز یکی از زیرمجموعههای وزارت امور مالی است که مسئولیت نظارت مالی بر بنیادهای خیرخواهانه و همچنین جمعآوری درآمد فدرال و استفاده از قوانین مالیاتی فدرال در ایالتها را بر عهده دارد. مقامات مالیاتی موظف هستند که به طور منظم سازمانها را به منظور داشتن انطباق با الزامات مورد بررسی قرار دهند.
این تأیید زمانی رخ میدهد که سازمانهای خیریه، اظهارنامه مالیاتی سالانه خود را بایگانی کنند و گزارش حسابرسی خود را به اداره مالیات ارسال کنند. مقامات مالیاتی نیز نوعی از نظارت بر سازمانهای خیریه انجام میدهند.
بنیاد زی وو در سال ۱۹۳۴ در سوییس تأسیس گردید که نقش تنظیمگری و تسهیلگری در حوزه وقف و امور خیریه را برعهده دارد. بنیاد زی وو، نهاد نظارتکننده بر سازمانهای عامالمنفعهای است که کمکهای مالی را جمعآوری میکنند. این تلاش برای افزایش شفافیت و صداقت در جمعآوری کمک مالی و حسابرسی است.
سازمانهایی که مطابق با الزامات زی وو باشند، گواهی تائید را از این سازمان دریافت میکنند که گواهی تائید به مدت ۵ سال معتبر است. مهر زی وو، گواهی تائیدی است برای بنیادهای خیرخواهانه که کمکهای مالی صورت گرفته را به طور اقتصادی و مؤثری برای هدفهای تعیینشده استفاده میکنند که این عمل موجب ارائه اطلاعات شفاف و گزارشهای مالی درست و عادلانه میشود. علاوه بر این زی وو اطلاعاتی در مورد سازمانهای خیریه اهداکننده و جمعآوریکننده کمک مالی میدهد.
انجمن بینالمللی سازمانهای جمعآوریکننده کمک مالی در سال ۱۹۵۸ به عنوان یک انجمن بینالمللی از سازمانهای نظارتکننده بر سازمانهای خیریه ملی تأسیس شد. این انجمن متشکل از ۱۸ سازمان از ۱۸ کشور است که بیش از ۴۰۰۰ سازمان خیریه را با۶۰ میلیون یورو (معادل با ۲۱۰۴ هزار میلیارد ریال) مدیریت میکند.
هدف انجمن این است که اطمینان حاصل کند که جمعآوری کمک مالی برای اهداف خیرخواهانه سازماندهی یافته است و به شیوه رضایتبخشی انجام میشود و مدیریت وجوه جمعآوریشده مناسب است. این انجمن دارای استانداردها و دستورالعملهایی است که سازمانهای خیریه که توسط اعضا این انجمن نظارت میشوند، موظف به پیروی از دستورالعملهای داده شده هستند.
مرکز تخصصی بینالمللی ژنو در سال ۱۹۹۶ توسط دولت سوییس و ایالت ژنو با حمایت نهادهای محلی و ملی (خصوصی و دولتی) تأسیس گردید که نقش تسهیلگری در حوزه وقف و امور خیریه را برعهده دارد.
هدف این مرکز تسهیل در راهاندازی و یکپارچگی منطقه ژنو از خدمتگذاران مدنی بینالمللی، کنسولگریها، سازمانهای غیرانتفاعی و شرکتهای چندملیتی است. مرکز تخصصی ژنو، از سازمانهای غیرانتفاعی بینالمللی که پیش از این تمایل به ایجاد دفتری در ژنو دارند، حمایت و پشتیبانی میکند و به عنوان یک رابط میان مقامات ژنو و سازمانهای غیرانتفاعی عمل میکند و این خدمات توسط رئیسجمهور و دولت ژنو نظارت میشود.
انجمن بنیادهای گرنت میکینگ در سال ۲۰۰۱ در شهر بازل سوییس توسط ۱۱ بنیاد تأسیس گردیده است و نقش تسهیلگری در حوزه وقف و امور خیریه را برعهده دارد. انجمن بنیادهای گرنت میکینگ، سازمانهای خیرخواهانه غیرانتفاعی در سوییس را متحد میسازد و به آنها یک صدای قوی و مستقل میدهند. انگیزه اصلی انجمن، اراده مشترک جهت بهبود تصویر و توسعه امکانات بنیادهای کمککننده در سوییس بوده است.
عضویت در انجمن، برای بنیادهای تأمین مالی کننده مستقر در کشور سوئیس که داراییها و یا درآمد حاصل از داراییهای خود را برای اهداف خیریه استفاده میکنند، فراهم است. این شبکه برای هر دو بنیادهای بزرگ و کوچک، منطقهای و بینالمللی مستقر در کشور سوئیس است.
انجمن بنیادهای گرنت میکینگ سوییسی یک گروه کاری از کارشناسان در سال ۲۰۰۴ راهاندازی کرد که هدف آن، آماده کردن توصیهها و پیشنهادهایی برای شکلگیری و مدیریت بنیادهای سوییسی بود که نهایتا تحت نام دستورالعمل بنیاد سوییس (SFC) منتشر گردید. این متن شامل ۳ اصل و ۲۹ توصیه است. این دستورالعملها راهنمایی برای فعالیتهای بنیادهای تشکیلشده در سوییس است.
چهار مؤسسه خیریه ذیل در سوییس در موضوعات مختلف شناسایی و مورد بررسی قرار گرفتند:
۱. خانه قلب زوریخ
بنیاد تحقیقات قلب و عروق یک سازمان غیرانتفاعی همراه با دانشگاه زوریخ و بیمارستان دانشگاه زوریخ است که در حوزه پزشکی فعالیت میکند. خانه قلب زوریخ، دانش جدید در زمینه قلب و بیماریهای گردش خون ایجاد و منتقل میکند.این بنیاد از طریق وابستگیاش به درمانگاه قلب و عروق در بیمارستان دانشگاه زوریخ، یکی از مهمترین مراکز تحقیقاتی و آموزشی در اروپا است. خانه قلب زوریخ، محلی برای تبادل خلاق دانش میان محققان، متخصصان بالینی، پزشکان خصوصی، استادان و کارکنان است. این بنیاد به ارائه خدمات به عنوان یک مرکز خدمات به پزشکان و بیماران مبتلا به بیماریهای قلبی و عروقی عمل میکند.
٢. بنیاد هنر و موسیقی بینالمللی
بنیاد هنر و موسیقی بینالمللی در سال ۱۹۸۷ تأسیس گردید. فعالیت اصلی بنیاد شامل ارائه کمکهای مالی در حوزه هنر، معماری، فرهنگ و موسیقی است که میتوان بخشی از فعالیتهای بنیاد، ایجاد کمکهزینههای سفر، جلسات، کارگاههای آموزشی، کنفرانسها، سمینارها برای برنامهریزی و یا سازماندهی یک پروژه یا فعالیت نام برد.مأموریت بنیاد ایجاد کمکهای مالی جهت تسهیل بهبود و انتشار هنرهای تجسمی و نمایشی، مطالعه و حفظ فرهنگ و هنر گذشته است. نگهداری شامل حفاظت و مرمت آثار منحصربهفرد هنر و معماری و همچنین حفظ اسناد و مدارک فرهنگی و زیستمحیطی است.
٣. بنیاد بینالمللی پروژه امید
بنیاد بینالمللی پروژه امید (فرصتهای بهداشتی برای مردم در همه جا) در سال ۱۹۵۸ تأسیس گردید و به ارائه راهحلهای پایدار برای مشکلات بهداشتی با مأموریت کمکهای مردمی برای خودشان اختصاص یافته است. پروژه امید در حال حاضر آموزش پزشکی و بهداشتی و همچنین انجام برنامههای کمکهای بشردوستانه در بیش از ۳۵ کشور فراهم میکند.این بنیاد داروها و ملزومات ضروری، داوطلبان و آموزش پزشکی برای جلوگیری از بیماری، ارتقای سلامتی، پاسخ به فاجعه و نجات جان در سراسر جهان انجام میدهد. از جمله فعالیتهای بنیاد، تقویت نظامهای بهداشتی، کمکهای بشردوستانه و امدادرسانی در هنگام اضطرار، آموزش جهت جلوگیری بیماریهای عفونی و غیرمسری، بهداشت زنان و کودکان و امور بهداشتی است.
۴. انجمن زنان مسیحی جوان
انجمن زنان مسیحی جوان در سال ۱۸۵۵ تأسیس گردید و به سرعت در سراسر جهان گسترش یافت. این انجمن یک جنبش جهانی است که برای توانمندسازی، رهبری و حقوق زنان در بیش از ۱۲۰ کشور و ۲۰۵۰۰ اجتماع محلی فعالیت میکند. توانمندسازی زنان و دختران راهی برای تغییر جهان است. اعضا و حمایتکنندگان انجمن زنانی از ادیان، سن، اعتقادات و فرهنگهای مختلفی هستند.چشمانداز ۲۰۳۵ انجمن برای ایجاد هدفی روشن برای پایداری آینده جنبش زنان مسیحی جوان به منظور حصول و تأثیر زنان و دختران جوان به عنوان رهبرانی برای حفاظت از حقوق خود طراحی شده است به این صورت که تا سال ۲۰۳۵، ۱۰۰ میلیون از زنان و دختران جوان، به ساختارهای قدرت به منظور ایجاد عدالت، برابری جنسیتی و جهان بدون خشونت و جنگ و رهبری جنبش زنان مسیحی جوان تبدیل خواهند شد.
نتیجهگیری:
نظام مدیریت وقف و امور خیریه در سوئیس، نمونهای بارز از کاربست رویکرد فدرالیستی و اتکا بر سازوکارهای خودتنظیمی در کنار نظارت حداقلی دولت است. نتایج حاصل از بررسی این نظام نشان میدهد که موفقیت این اکوسیستم، حاصل تعامل چهار دسته کنشگر کلیدی است:۱. سیاستگذاران (با هدف ایجاد چارچوب حقوقی و انگیزههای مالیاتی)،
۲. تنظیمگران (با تمرکز بر ثبت رسمی و نظارت بر تطابق با اهداف)،
۳. تسهیلگران (که بستری برای شبکهسازی، مشاوره و ارتقای توانمندسازهای فنی فراهم میآورند)
۴. ارائهدهندگان خدمات (که تأثیرات عینی و ملموس را در حوزههای سلامت، هنر، آموزش و توانمندسازی اجتماعی رقم میزنند).
یافتههای تحلیلی نشان میدهد که مدل سوئیس از چند منظر ممتاز است:
نخست، استقلال نهادهای خیریه از دولت که سبب شکلگیری فضای باز و خلاقیت در فعالیتهای بشردوستانه شده است.
دوم، نظام مالیاتی منعطف که با معافیتهای تشویقی، هم سازمانها و هم اهداکنندگان را به مشارکت ترغیب میکند.
سوم، وجود بازیگران تسهیلگر قدرتمندی همچون مرکز تخصصی ژنو و انجمن بنیادهای گرنت میکینگ که به جای تصدیگری، نقش رابط و توانمندساز ایفا میکنند.
با این حال، این نظام خالی از چالش نیست؛ از جمله میتوان به عدم الزام قانونی برای انتشار عمومی گزارشهای مالی، تعدد رویههای مالیاتی در ایالتهای مختلف و هزینههای نسبتاً بالای نظارت بر بنیادها اشاره کرد که ممکن است برای نهادهای کوچکتر سد ایجاد کند.
در مجموع، تجربه سوئیس نشان میدهد که کارآمدی نظام خیریه، لزوماً به معنای نظارت گسترده و سختگیرانه دولتی نیست، بلکه با ایجاد بسترهای حقوقی شفاف، تقویت نهادهای خودتنظیمگر و تسهیل شبکهسازی تخصصی، میتوان به سطح بالایی از اعتماد عمومی و اثربخشی اجتماعی دست یافت. این مقاله میتواند نقطه شروعی برای پژوهشهای تطبیقی در کشورهایی باشد که به دنبال بهبود سیاستهای خود در حوزه وقف و امور خیریه هستند.
منبع: آشنایی با نظام مدیریت وقف و امور خیریه در کشور سوئیس، گردآورنده: دفتر نوسازی و تحول معاونت توسعه و پشتیبانی سازمان اوقاف و امور خیریه، تهران: شرکت چاپ و انتشارات سازمان اوقاف و امور خیریه، چاپ اول، ۱۳96ش.
تنظیم و تکمیل: تحریریه راسخون
.jpg "تخته نرد خاتم؛ وقتی هنر اصیل ایرانی با یک بازی قدیمی گره میخورد")
